Èske Vaksen COVID-19 yo afekte sentòm ki pi komen apre COVID yo? Premye Done ki Soti nan Rejis STOP-COVID–12-Swiv Mwa

Résumé: Atravè mond lan, yo devlope divès vaksen pou anpeche enfeksyon viris SARS-CoV-2 ak konsekans maladi COVID-19. Sepandan, anpil pasyan kontinye rapòte sentòm ki pèsistan apre faz egi a. Depi rasanble enfòmasyon syantifik sou long COVID ak sendwòm post-COVID vin tounen yon pwoblèm ijan, nou deside mennen ankèt sou sitiyasyon vaksinasyon pasyan yo nan rejis STOP-COVID la. Nan etid retrospektiv sa a, nou analize done ki sòti nan vizit medikal yo apre kontraksyon COVID-19 ak vizit swivi nan 3yèm ak 12yèm mwa apre maladi a. An total, 801 pasyan yo te enkli nan analiz la. Plent ki pi souvan apre 12 mwa yo enkli deteryorasyon tolerans fè egzèsis (37.5%), fatig (36.3%), ak difikilte memwa/konsantrasyon (36.3%). An total, 119 pasyan te deklare ke yo te dyagnostike ak omwen yon nouvo maladi kwonik depi nan fen izòlman, ak 10.6% te oblije entène lopital. Analiz sentòm endividyèl yo te revele ke maltèt (p=0.001), artralji (p=0.032), ak disregulasyon tansyon wo (p=0.030) te pi komen nan moun ki pa vaksinen yo. pasyan yo. Lè nou konsidere tèt fè mal ak doulè nan misk, moun ki pran vaksen apre maladi a manifeste sentòm sa yo mwens souvan. Rechèch ki vin apre yo nesesè pou konsidere vaksen yo kòm yon faktè prevantif pou sendwòm apre COVID.

Cistanche ka aji kòm yon amelyore anti-fatig ak andirans, ak etid eksperimantal yo te montre ke dekoksyon nan Cistanche tubulosa ta ka efektivman pwoteje epatosit fwa yo ak selil andotelyal ki domaje nan sourit naje pwa-pote, upregulate ekspresyon NOS3, ak ankouraje glikojèn epatik. sentèz, kidonk egzèse efikasite anti-fatig. Phenylethanoid glycoside ki rich Cistanche tubulosa ekstrè ta ka siyifikativman redwi serik kreatin kinaz, laktat dehydrogenase, ak nivo laktat, epi ogmante emoglobin (HB) ak nivo glikoz nan sourit ICR, e sa ka jwe yon wòl anti-fatig lè yo diminye domaj nan misk. ak retade anrichisman asid laktik pou depo enèji nan sourit yo. Konpoze Cistanche Tubulosa tablèt siyifikativman pwolonje tan an naje pwa-pote, ogmante rezèv glikojèn nan epatik, ak diminye nivo ure nan serom apre fè egzèsis nan sourit, ki montre efè anti-fatig li yo. Dekoksyon nan Cistanchis ka amelyore andirans ak akselere eliminasyon fatig nan fè egzèsis sourit, epi li ka tou redwi elevasyon nan kreyatin kinase serom apre egzèsis chaj epi kenbe ultrastructure nan misk skelèt nan sourit nòmal apre egzèsis, ki endike ke li gen efè yo. nan amelyore fòs fizik ak anti-fatig. Cistanchis tou siyifikativman pwolonje tan siviv sourit nitrite-anpwazonnen ak amelyore tolerans kont ipoksi ak fatig.

Klike sou Fatig adrenal

【Pou plis enfòmasyon:george.deng@wecistanche.com / WhatApp:8613632399501】

Mo kle: COVID-19; long COVID; vaksinasyon COVID-19; apre COVID; sentòm ki pèsistan; efikasite vaksen an

1. Entwodiksyon

Epidemi COVID-19 pandemi an 2020, ki te koze pa coronavirus SARS-CoV-2, te lakòz plis pase 6.8 milyon moun mouri atravè lemond [1,2]. Aparisyon viris mòtèl la te pouse yon reyaksyon rapid nan men syantis yo nan rechèch la pou mezi pou limite patojèn sa a. Nan yon ti tan, divès kalite vaksen yo te devlope epi imedyatman delivre atravè distribisyon an mas. Nan mwa mas 2023, plis pase 13 milya dòz vaksen COVID-19 yo te administre atravè lemond [3], plis pase 57 milyon dola yo te administre nan Polòy [4]. Vaksen yo te okòmansman wè ak dout pa piblik la akòz pwodiksyon prese; sepandan, yo te pwouve efikas, anpil diminye risk pou yo devlope maladi grav ak grav, osi byen ke mòtalite ki te koze pa COVID-19 [1,5].

Malgre ke lit kont maladi a poko fini ak nouvo ka enfeksyon yo toujou anrejistre, mond lan ap fè fas a yon lòt kriz ki te koze pa devlopman ak pèsistans sentòm yo apre faz egi nan COVID-19, tou depann de dire a. nan sentòm yo, long COVID oswa sendwòm apre COVID [1]. Dapre OMS, kondisyon apre COVID la (ki rele tou long COVID) defini kòm "kontinyasyon oswa devlopman nouvo sentòm 3 mwa apre premye enfeksyon SARS-CoV-2, ak sentòm sa yo dire pou omwen. 2 mwa san okenn lòt eksplikasyon" [6]. Definisyon Enstiti Nasyonal pou Sante ak Swen Ekselans nan COVID alontèm gen ladan sentòm nouvo oswa kontinyèl 4 a 12 semèn apre yo fin dyagnostike faz egi nan maladi a. Anplis de sa, definisyon sa a fè distenksyon ant "COVID k ap kontinye," ki se ant 4 ak 12 semèn, ak "sendwòm apre-COVID," pou sentòm ki dire plis pase 12 semèn [7].

Sentòm tipik sendwòm pòs-COVID gen ladan fatig, souf kout, twoub mantal ak mantal tankou enkyetid ak depresyon, doulè nan pwatrin, maltèt, twoub balans, lensomni, twoub odè / gou, doulè nan jwenti, doulè nan misk, ak palpitasyon [8] . Nan nivo popilasyon an, li enpòtan pou mezire fado COVID--19 alontèm pou evalye enpak li sou sistèm swen sante a epi pou idantifye faktè risk pou maladi [1]. Pi gran laj, sèks fi, komorbidite ki deja egziste, ak yon kou egi nan COVID -19 yo ki nan lis kòm faktè prensipal risk pou apre COVID nan literati a [5].

Etid yo montre ke soti nan 10% a 55% nan pasyan apre enfeksyon ak viris SARSCoV-2 soufri ak sentòm ki pèsistan [5] pou semèn, mwa, e menm plizyè ane [3,9]. Pwoblèm sa a afekte yon pakèt pasyan, soti nan moun ki pa te gen okenn sentòm oswa ki te fè eksperyans yon kou modere nan faz egi COVID-19, rive nan pasyan ki grav malad ki bezwen entène lopital e menm tretman nan inite swen entansif [8] .

Yo pwopoze de ipotèz konsènan mekanis potansyèl pou redwi risk pou yo devlope apre COVID-1 nan moun ki te deja pran vaksen an. Premye a sipoze ke vaksen yo, lè yo diminye gravite faz egi enfeksyon SARS-CoV-2, ka diminye risk pou yo devlope maladi sistemik ak ògàn yo, ki finalman ka lakòz yon risk redwi pou sentòm yo ak/oswa yon rediksyon nan dire sentòm yo. Dezyèm lan baze sou teyori ke vaksen yo ka akselere eliminasyon rès kowonaviris yo nan kò imen an oswa diminye twòp repons enflamatwa ak/oswa iminitè ki asosye ak devlopman apre COVID-19.

Sepandan, jan yo ka obsève, enpak vaksen COVID-19 sou ensidan sentòm maladi a alontèm pa totalman klè [10]. Se poutèt sa, nou te antreprann etid sa a pou evalye si vaksen COVID-19 afekte sentòm ki pi komen apre COVID yo. Done yo analize yo konsène rejis Polonè STOP-COVID nan obsèvasyon 12-mwa pasyan yo.

2. Materyèl ak Metòd

Sa a se yon etid retrospektiv ki baze sou done pasyan ki soti nan rejis STOP-COVID la, pi gwo rejis pasyan Polonè ki kontwole sante moun apre COVID-19 (ClinicalTrials.gov identifier–NCT05018052). Rejis STOP-COVID la gen ladan pasyan k ap viv nan Polòy ki te gen COVID-19 epi ki te egzamine pandan yon vizit medikal pèsonèl apre yo fin kontrakte COVID-19 ak vizit swivi nan 3yèm ak 12yèm mwa apre a. fen maladi a.

Kritè enklizyon pou pwogram nan enkli:

(a) maladi COVID-19 (konfime pa PCR oswa tès antijèn pa règleman ki aplikab nan Inyon Ewopeyen an);

(b) Laj ki pi gran pase oswa egal a 18 an;

(c) Konsantman alekri pou patisipe nan etid la.

Anvan yo kòmanse nan patisipasyon nan pwojè a, pasyan yo te resevwa enfòmasyon sou objektif yo ak metodoloji ak Lè sa a, bay konsantman enfòme yo pou yo patisipe nan etid la. Kòm yon pati nan vizit medikal, pasyan yo te sibi yon egzamen konplè fizik ak medikal. Anplis de sa, nan premye vizit la, yo te kolekte done sou sitiyasyon sosyoekonomik (ki gen ladan laj, sèks, ak eta sante) nan men pasyan an ansanm ak evalyasyon maladi kwonik tankou tansyon wo, dyabèt, ipèlipidemi, maladi tiwoyid, opresyon, ak Maladi Pulmonè Obstriktif Kwonik. (COPD). Apre sa, pasyan an te ranpli yon kesyonè konsènan sentòm klinik yo te genyen pandan enfeksyon COVID-19. Apre entwodiksyon vaksen kont COVID-19, yo te kolekte enfòmasyon pasyan yo sou sitiyasyon vaksinasyon an tou. Imedyatman, pasyan yo rapòte pou yon vizit swivi nan 3yèm ak 12yèm mwa a. Nan vizit ki vin apre yo, pasyan yo te re-ranpli yon kesyonè pou evalye ensidan sentòm yo nan 3yèm ak 12yèm mwa apre COVID-19, respektivman. Yo te analize ensidan an nan sentòm sa yo: fatig kwonik apre enfeksyon, deteryorasyon enpòtan nan tolerans fè egzèsis, twoub odè ak gou, pèt cheve, blesi po, memwa ak/oswa twoub konsantrasyon, maltèt, doulè nan misk ak jwenti, tous ki pèsistan, doulè nan pwatrin. , batman kè rapid/iregilye, ak souf kout. Sentòm yo te chwazi nan maladi ki pi komen nan sendwòm apre COVID la [11]. Post-COVID te dyagnostike dapre definisyon OMS [6]. Nan etap sa a, done sou estati vaksen COVID-19 yo te konplete. Yo te konsidere yon moun ki pran vaksen an se youn ki te resevwa omwen orè vaksinasyon debaz la, sa vle di, 2 dòz Comirnaty (Pfizer/BioNTech), 2 dòz Spikevax (Moderna), 2 dòz Vaxzevria (AstraZeneca), oswa 1 dòz. Johnson & Johnson. Yo te evalye tan vaksinasyon kont COVID-19 (anvan oswa apre COVID-19) tou. Pandan vizit la, yo te evalye si pasyan an te entène lopital pou yon lòt rezon ki pa COVID-19 nan 12 dènye mwa yo epi si yo te dyagnostike yon nouvo maladi kwonik pandan peryòd sa a. Etid sa a te fèt pa Deklarasyon èlenki ak apwobasyon Komite Bioetik nan Inivèsite Medikal Wroclaw te jwenn.

Analiz estatistik

Analiz la te fèt ak Statistica 13.0 pa StatSoft. Varyab yo analize yo te kalitatif ak quantitative. Estatistik deskriptif debaz yo te itilize pou dekri gwoup etid la ak prévalence apre COVID. Yo te itilize tès Shapiro-Wilk pou evalye nòmal distribisyon an. Yo te eksplwate tès chi-kare a pou konpare varyab kalitatif, epi yo te itilize tès ki pa parametrik (Mann–Whitney oswa Kruskal–Wallis) pou varyab quantitative. Pou egzanp kote diferans estatistik enpòtan yo te demontre, yo te fè yon tès post hoc (tès Bonferroni). Yon p-valè < 0.05 te sipoze estatistik enpòtan.

3. Rezilta yo

An total, 1050 pasyan yo te enskri pou vizit swivi a nan 12yèm mwa a, 150 ladan yo pa t patisipe. Nan done yo te jwenn nan 900 pasyan yo, 99 pa t bay oswa pa t dakò pou divilgasyon enfòmasyon konsènan sitiyasyon vaksen kont COVID-19. Se poutèt sa, 801 pasyan yo te enkli nan analiz final la, nan ki 665 (83.0%) te pran vaksen an. Analiz dat vaksinasyon an kont premye COVID-19 enfeksyon an endike ke 75 moun (9.4%) te pran vaksen anvan maladi a ak 590 (73.6%) apre enfeksyon ak SARS-CoV-2. Karakteristik gwoup etid la prezante nan Figi 1. Estati vaksinasyon gwoup etid la rezime nan Tablo 1.

Pami 801 pasyan yo, a vas majorite te fanm (65.4%), ak laj mwayèn pasyan yo te 53.5 ± 12.8. Maladi kwonik ki pi komen nan pasyan yo pandan COVID-19 enkli tansyon wo (41.7%), ipèkolesterolemi (19.9%), ak maladi tiwoyid (16.5%). Pa te gen okenn diferans nan distribisyon sèks, laj, ak maladi kwonik ant pasyan ki te pran vaksen an ak pasyan ki pa pran vaksen an. Relasyon sa a pa te obsève tou lè yo evalye tan vaksinasyon kont COVID-19 (Tablo 2).

Pami tout pasyan ki te prezante pou swivi apre 12 mwa, 526 (65.7%) te toujou deklare prezans omwen youn nan sentòm klinik yo analize. Plent ki pi komen yo enkli deteryorasyon nan tolerans fè egzèsis (37.5%), fatig (36.3%), ak difikilte ak memwa ak konsantrasyon (36.3%). Anplis de sa, 21.7% nan pasyan rapòte pèt cheve, ak 23.3% te fè eksperyans palpitasyon kè depi COVID-19. Nan tout pasyan yo, 119 moun te deklare ke yo te dyagnostike ak omwen yon nouvo maladi kwonik depi nan fen izolasyon, ak 10.6% te oblije entène lopital pandan tan sa a.

Analiz enpak vaksinasyon yo pa montre okenn diferans ant pasyan ki pran vaksen ak pasyan ki pa vaksen yo nan yon kontèks dyagnostik sendwòm apre COVID. Sepandan, lè yo t ap analize sentòm endividyèl yo, yo te montre maltèt (p=0.001), artralji (p=0.032), ak maltèt tansyon wo (p=0.030) siyifikativman pi komen nan matyè ki pa vaksinen yo. Tablo 3 prezante yon rezime detaye.

Nan yon analiz de tan yo te pran vaksen kont SARS-CoV-2 enfeksyon, tou de nan ka maltèt ak artralji, moun ki te pran vaksen apre maladi a manifeste sentòm ki anwo yo anpil mwens souvan. Analiz post hoc te montre yon diferans ant yon moun ki pa pran vaksen ak yon moun ki te pran vaksen anvan COVID-19 (p=0.031) ak yon moun ki pa pran vaksen ak yon moun ki te pran vaksen apre COVID-19 (p < 0.001). Yo montre yon dekonpozisyon detaye nan Tablo 4 ak 5.

4. Diskisyon

Sendwòm Post-COVID aktyèlman atire enterè chèchè atravè mond lan. Malgre ke li se yon antite maladi relativman nouvo, done yo ki soti nan plizyè ane nan obsèvasyon ka jwenn nan yon revizyon nan literati a. Men, chèchè yo dakò sou menas epidemyolojik sendwòm pòs-COVID la. Malgre anpil efò, kòz sendwòm nan toujou pa fin konprann, e anpil kesyon rete san repons. Menm jan an tou, efè vaksinasyon an sou risk pou yo devlope maladi a pa t 'kapab byen evalye.

Nan etid nou an, pami pasyan ki te rapòte pou swivi apre 12 mwa, 65.7% (n=526) te deklare prezans nan omwen youn nan sentòm yo analize klinik, ki gen ladan deteryorasyon nan tolerans fè egzèsis (37.5%), fatig ( 36.3%), ak difikilte ak memwa ak konsantrasyon (36.3%). Yon etid ki te fèt an Frans te rapòte yon frekans menm jan an nan rès sentòm yo, kote apeprè 65% nan pasyan apre COVID-19 te rapòte ke omwen yon sentòm pèsiste de mwa apre premye enfeksyon an [12]. Nan etid ki te pibliye pa Kim et al., kote tan obsèvasyon an te 12 mwa, 48.8% nan pasyan yon ane apre yo te malad ak COVID-19 toujou plenyen pou sentòm yo, ki gen ladan deteryorasyon memwa (24.1%), lensomni (14.7). %), fatig (13.5%), ak enkyetid (12.9%) [13]. Nan yon etid pa Pazukhina et al., sentòm apre COVID yo te prezan nan 50% nan adilt 6 mwa apre maladi a ak nan 34% 12 mwa apre [14].

Rezon ki fè yo diferans ki genyen nan rezilta etid yo site yo se sètènman miltifaktoryèl. Pami yo, aspè tankou popilasyon etid la (gwoup etnik, estrikti laj, pwoblèm entène lopital pasyan yo nan faz enfeksyon egi), metòd pou jwenn done, ak tan ki pase soti nan enfeksyon egi nan analiz sentòm yo ta dwe. konsidere.

Faktè risk pou sendwòm pòs-COVID kounye a gen ladan sèks fi, pi gran laj, pi wo BMI, komorbidite ki deja egziste, fimen, entène lopital anvan, ak admisyon nan yon inite swen entansif [15]. Faktè risk yo te byen defini byen lwen tèlman, men done yo sou faktè pwoteksyon, ki gen ladan enpak vaksen an ak tan yo sèvi ak yo sou ensidan an nan apre-COVID, yo ra. Akòz echèl la ap grandi nan pwoblèm nan, li te kòmanse ap eksplore entansif, men rezilta yo nan etid yo toujou konsistan.

Nan yon revizyon sistematik pa Notarte et al., kèk etid endike yon rediksyon nan sentòm ki pèsistan, pandan ke lòt yo endike yon ti chanjman oswa menm vin pi grav nan kondisyon pasyan an [3]. Kontrèman, Nehme et al. te obsève ke byenke vaksen yo pa t pwoteje pasyan yo kont apre-COVID, yo siyifikativman redwi sentòm espesifik, tankou fatig, pwoblèm konsantrasyon, pwoblèm memwa, dispne, tèt fè mal, ak olfactif oswa twoub gou [16]. Menm jan an tou, pa te gen okenn diferans ant pasyan ki te pran vaksen ak pasyan ki pa vaksinen nan yon kontèks dyagnostik sendwòm pòs-COVID nan etid nou an. Sepandan, lè yo t ap analize sentòm endividyèl yo, yo te montre maltèt (p{4}}.001), artralji (p=0.032), ak maltèt tansyon wo (p=0.030) siyifikativman pi komen nan matyè ki pa vaksinen yo.

Gen kèk etid ki bay prèv solid pou vaksinasyon kòm yon metòd pou prevansyon COVID lontan. Arnold et al. te fè yon etid ki enplike pasyan entène lopital ki devlope alontèm COVID-19. Chèchè yo te obsève yon rediksyon nan gravite sentòm ki pèsistan apre COVID-19 nan pasyan ki pran vaksen yo [17]. Lè w ap evalye enpak vaksinasyon an sou risk devlopman apre COVID, li ka sispèk ke pa sèlman reyalite vaksinasyon an li menm, men tou tan an nan administrasyon li yo ka enpòtan. Nan yon etid Mizrahi et al., pasyan ki te pran vaksen anvan enfeksyon te gen yon pi ba risk pou yo gen dispne pwolonje 30-90 jou apre COVID-19; sepandan, pasyan sa yo te gen yon risk menm jan an nan lòt kondisyon konpare ak pre-enfeksyon pasyan ki pa vaksinen [18]. Menm jan an tou, nan travay Al-Aly et al., risk pou sentòm apre COVID yo te pi ba nan moun ki te pran vaksen anvan enfeksyon SARS-CoV-2 konpare ak moun ki pa vaksinen [19]. Sepandan, otè yo te konkli ke vaksinasyon pre-enfeksyon te bay sèlman pwoteksyon pasyèl nan faz apre egi; Se poutèt sa, konte sou li kòm sèl metòd pou anpeche sendwòm apre-COVID pa ka diminye konsekans sante alontèm enfeksyon SARS-CoV-2 nan yon fason optimal, ki konsistan tou ak rezilta travay nou an. Nan yon revizyon sistematik byambasuren et al., pi fò nan etid enkli yo te revele yon rediksyon nan pèsistans sentòm apre COVID-19 nan pasyan ki te resevwa yon vaksen anvan enfeksyon, ki an liy ak done obsèvasyon ki bay sipò ak ki konsistan. ak lòt efè benefik nan vaksen an. Li ta dwe remake ke syans ki enkli nan revizyon an te gen kèk limit, tankou yo te baze sou kòd ICD-10 olye ke sou sentòm yo te rapòte [20,21]. Anplis de sa, nan yon revizyon sistematik pa Notarte et al., li te montre ke vaksinasyon anvan enfeksyon ka diminye risk pou apre COVID, menm si fòs prèv la te konsidere kòm ba [3]. Enteresan, prèv preliminè sijere ke resevwa de dòz vaksen an pi efikas pase yon sèl dòz [3,22].

Entèpretasyon etid ki analize enpak vaksinasyon yo resevwa apre COVID{0}} sou risk apre COVID la se menm pi difisil. Pandan ke kèk etid montre yon efè pozitif nan vaksinasyon sou pèsistans la nan sentòm apre-COVID, lòt moun pa jwenn okenn diferans nan sans sa a. Ayoubkhani et al. te note yon rediksyon 13% nan devlopman sentòm alontèm COVID-19 apre premye dòz vaksen an, pandan ke yo te obsève yon amelyorasyon soutni apre dezyèm dòz la (ak yon swivi mwayèn 67 jou) [23 ]. Nan yon etid pa Richard et al., pasyan ki te deja pran vaksen apre enfeksyon te gen yon pi ba risk pou yo pèsiste sentòm nan 6yèm mwa apre enfeksyon an, men pa gen okenn diferans sa yo te obsève nan 12yèm mwa a [24]. Menm jan ak lòt etid, pasyan ki gen pi gwo severite inisyal maladi (modere rive grav) te gen plis chans pou rapòte sentòm ki pèsistan pase sa yo ki gen sentòm inisyal modere. Rezilta kontradiktwa yo te jwenn nan etid la pa Wisnivesky et al., kote 453 pasyan ki gen omwen yon sentòm apre-COVID yo te dekri, nan ki moun 73% imedyatman te resevwa vaksen an. Apre sis mwa, pa te gen okenn diferans nan sentòm apre COVID ant gwoup yo te pran vaksen an ak gwoup ki pa vaksinen yo; sepandan, te gen diferans nan karakteristik etid ak gwoup kontwòl nan kòmansman an, ki te kapab enfliyanse rezilta yo jwenn [8]. Nan travay nou an, gwoup etidye a te gen karakteristik konparab an tèm de sèks, laj, ak maladi kwonik. Nan yon analiz sou tan yo te pran vaksen an, pandan faz egi enfeksyon SARS-CoV-2, moun ki te pran vaksen apre maladi a te gen mwens chans prezante tèt fè mal ak myalji.

Doulè nan jwenti, ansanm ak fatig, se yon sentòm komen apre COVID. Reyaksyon pro-enflamatwa, ki karakteristik enfeksyon SARS-CoV-2, ka afekte prèske tout sistèm, enkli sistèm miskiloskelèt la. Doulè miskiloskeletal, fatig, ak diminye tolerans fè egzèsis se kèk nan sekèl mis yo tipik [25]. Selil sinovyal, ki gen ladan fibroblast, monosit, selil B, ak selil T, montre ekspresyon ACE2 ak TMPRSS2. Cartilage jwenti gen reseptè ACE2, ki te jwenn tou nan tisi osteoblast ki rich yo. Prezans reseptè sa yo sijere ke misk skelèt, sinovium, ak zo kortik yo ka sèvi kòm sit potansyèl pou enfeksyon dirèk ak SARS-CoV-2 ak sekans ki gen anpil chans pou alontèm [26]. Gen kèk sitokin ak molekil, tankou CXC motif chemokine 10, entèferon-gama, interleukin (IL)-1, IL-6, IL-8, IL-17, ak nekwoz timè. faktè-alfa, yo pwovoke pa enfeksyon epi yo jwe yon wòl enpòtan nan patojèn nan tou de sekans egi ak ki pèsistan nan sentòm ki asosye ak COVID-19. IL-1 ak IL-6 ka mennen nan fibwoz ki soti nan ogmantasyon aktivite fibroblast nan misk [25]. Se poutèt sa, li sanble enteresan ke 12 mwa apre dokimante SARS-CoV-2 enfeksyon, doulè nan jwenti pèsiste siyifikativman pi souvan nan mitan pasyan ki pa vaksinen yo. Petèt sa a gen rapò ak yon repons pro-enflamatwa pi fò nan moun ki pa vaksen yo konpare ak moun ki pran vaksen an.

Malgre mank de prèv ase, tansyon wo yo sispèk se yon faktè risk potansyèl pou apre COVID [27]. Tansyon wo ak kondisyon ki asosye yo ka fè pati yon sekans sentòm ki pèsiste apre COVID-19, jan yo montre nan plizyè etid [28-30]. Mekanis fizyolojik egzak ki responsab domaj nan sistèm kadyovaskilè a nan pasyan ki gen sendwòm pòs-COVID yo poko defini klèman, men kòz potansyèl yo enkli domaj nan andotelyom vaskilè a oswa domaj nan kardyomyosit [31]. Pifò nan etid yo te egzamine korelasyon ki genyen ant sendwòm pòs-COVID ak tansyon wo yo te fèt nan premye faz pandemi an, epi sèlman yon ti kantite etid te konsidere nouvo varyant coronavirus oswa enkli pasyan ki pran vaksen an. Nan etid nou an, dysregulation nan tansyon wo te deja kontwole ak trete te siyifikativman pi komen nan matyè ki pa vaksinen, ki ka te akòz mwens domaj nan ògàn nan faz nan egi nan enfeksyon nan pasyan ki te deja pran vaksen an. Sepandan, plis rechèch ak obsèvasyon yo bezwen nan sans sa a.

Otè yo konnen limit etid sa a. San dout, limit prensipal la se seleksyon gwoup etid la. Pasyan ki pa t patisipe nan yon vizit swivi nan 12yèm mwa a epi pou yo pa te jwenn okenn fidbak konsènan sante yo te eskli nan obsèvasyon an. Youn nan rezon ki fè yo demisyone nan vizit la ka disparisyon nan sentòm yo, ki san dout ka afekte rezilta final yo nan obsèvasyon an. Sepandan, li ta dwe mete aksan sou ke otè yo te eseye kontakte moun ki anwo yo, ki te tounen soti nan efikas. Li ta dwe tou mansyone ke gwoup la analize se pa reprezantan nan sosyete Polonè. Yon lòt limit se mank de konesans sou variant pasyan an te enfekte ak, tretman yo te itilize pandan faz egi nan COVID-19, oswa re-enfeksyon potansyèl pandan peryòd obsèvasyon an, ki ka gen yon enpak siyifikatif sou rezilta yo jwenn. . Yon lòt limit se mank de diferansyasyon konsènan gravite faz egi COVID--19. Anplis de sa, ansanm ak lòt enfeksyon, tankou viris Epstein-Barr (EBV) ak viris epatit C (HCV), pa te analize. Finalman, mank konesans sou vaksen espesifik COVID-19 pasyan an itilize se tou yon enkonvenyans nan rechèch nou an.

Nan lòt men an, li ta dwe remake ke literati a manke done sou enpak vaksen COVID-19 sou sendwòm apre-COVID. Anplis de sa, inovasyon etid nou an se diferansyasyon pasyan yo selon si yo te pran vaksen anvan oswa apre enfeksyon SARS-CoV-2. Malgre limit metodolojik etid la, dapre otè yo, rechèch sa a bay prèv preliminè ki montre vaksen COVID-19 ka gen yon enpak sou kalite sentòm ki manifeste nan sendwòm apre COVID. San dout, sijè sa a mande plis konpreyansyon ak yon etid dwe fèt sou yon gwo gwoup reprezantan apre yo fin eskli tout limit yo mansyone deja.

Piske apre-COVID se yon antite maladi relativman nouvo ak yon pozisyon ki poko etabli, li nesesè pou kolekte otan done rechèch posib pou evalye prévalence sentòm maladi ak faktè ki ka afekte ensidan yo, espesyalman sa yo ki nan yon maladi. nati modifye. Vaksen kont COVID-19 se sètènman yon faktè konsa, epi enpak li ka tou depann de tan ki pase ant SARS-CoV-2 enfeksyon ak evalyasyon sentòm ki pèsistan.

5. Konklizyon

Post-COVID se yon pwoblèm sante enpòtan, ak sentòm ki pèsistan ka dire pou mwa. Rezilta etid nou an bay prèv ki montre vaksen COVID-19 se yon eleman enpòtan nan prevansyon kèk sentòm ki fè pati sendwòm apre COVID alontèm. Analiz yo fè montre ke vaksinasyon an te kontribye anpil nan diminye prévalence de maltèt nan sendwòm apre COVID. Sepandan, pa gen ase prèv pou konsidere li kòm yon faktè prevantif pou sendwòm apre COVID la an jeneral, e sa a se yon fenomèn ki mande plis obsèvasyon ak rechèch vaste sou gwoup reprezantan pasyan yo.

Kontribisyon otè:Konseptyalizasyon, MB, ak MC; metodoloji, MB, ak MC; validation, MB, MC, ak AM-M.; analiz fòmèl, MB; ankèt, MC; resous, MC; ekri—preparasyon bouyon orijinal, MB, JK, KP-´S., ˙ZK-K., ak DK; ekri—revizyon ak koreksyon, MB, JK, KP-´S., ˙ZK-K., DK, MC, ak PJ; vizyalizasyon, MB, JK, KP-´S., ˙ZK-K., DK, MC, ak PJ; sipèvizyon, MC, PJ, ak AM-M.; administrasyon pwojè, MC, ak MB; akizisyon finansman, MC Tout otè yo te li epi yo te dakò ak vèsyon ki te pibliye maniskri a.

Finansman: Sant medikal nan edikasyon postgraduate.

Deklarasyon Komisyon Konsèy Revizyon Enstitisyonèl:Etid la te fèt dapre direktiv yo nan Deklarasyon èlenki ak apwouve pa Komite a byoetik nan Inivèsite Medikal Wroclaw, Polòy (nimewo apwobasyon 232/2022).

Deklarasyon Konsantman Enfòme:Yo te jwenn konsantman enfòme nan tout sijè ki enplike nan etid la.

Deklarasyon Disponibilite Done: Done yo prezante nan etid sa a disponib sou demann nan men otè ki koresponn lan.

Konfli enterè: Otè yo pa deklare okenn konfli enterè.

Referans

1. Mumtaz, A.; Sheikh, AAE; Khan, AM; Khalid, SN; Khan, J.; Nasrullah, A.; Sagheer, S.; Sheikh, AB COVID-19 Vaksen ak Long COVID: Yon Revizyon Konsènan. Lavi 2022, 12, 1066. [CrossRef] [PubMed]

2. COVID-19 Dashboard pa Sant pou Syans Sistèm ak Jeni (CSSE) nan Johns Hopkins University (JHU).

3. Notarte, KI; Catahay, JA; Velasco, JV; Pastrana, A.; Ver, AT; Pangilinan, FC; Peligro, PJ; Casimiro, M.; Guerrero, JJ; Gellaco, MML; et al. Konsekans vaksinasyon COVID-19 sou risk pou devlope COVID-16 ak sou sentòm COVID ki deja egziste yo: Yon revizyon sistematik. EClinicalMedicine 2022, 53, 101624. [CrossRef] [PubMed]

4. Rapò Szczepie ´n Przeciwko COVID-19.

5. Watanabe, A.; Iwagami, M.; Yasuhara, J.; Takagi, H.; Kuno, T. Efè pwoteksyon vaksen COVID-19 kont sendwòm COVID long: Yon revizyon sistematik ak meta-analiz. Vaksen 2023, 41, 1783–1790. [CrossRef] [PubMed]

6. Òganizasyon Mondyal Lasante. Yon Definisyon Ka Klinik nan Post COVID-19 Konsantman Delphi; KI MOUN KI: Jenèv, Swis, 2021.

7. Gid rapid COVID-19: Jere Efè alontèm COVID-19. Disponib sou entènèt: https://www.nice.org.uk/guidance/ng188 (aksede sou 8 jen 2023).

8. Wisnivesky, JP; Govindarajulu, U.; Bagiella, E.; Goswami, R.; Kale, M.; Campbell, KN; Meliambro, K.; Chen, Z.; Aberg, JA; Lin, JJ Asosyasyon Vaksinasyon ak Persistance nan sentòm Post-COVID. J. Gen. Entèn. Med. 2022, 37, 1748–1753. [CrossRef] [PubMed]

9. Chudzik, M.; Babicki, M.; Kapusta, J.; Kaluzinska-Kolat, Z.; Kolat, D.; Jankowski, P.; Mastalerz-Migas, A. Karakteristik klinik long-COVID ak faktè risk: Yon analiz retrospektiv sou pasyan ki soti nan Rejis STOP-COVID nan etid PoLoCOV la. Viris 2022, 14, 1755. [CrossRef] [PubMed]

10. Gao, P.; Liu, J.; Liu, M. Efè vaksen COVID-19 sou rediksyon risk pou COVID tan nan mond reyèl la: yon revizyon sistematik ak meta-analiz. Ent. J. Environ. Res. Sante Piblik 2022, 19, 12422. [CrossRef]

11. Kondisyon apre COVID: Enfòmasyon pou Founisè Swen Sante yo.

12. Carvalho-Schneider, C.; Laurent, E.; Lemaignen, A.; Beaufils, E.; Bourbao-Tournois, C.; Laribi, S.; Flament, T.; Ferreira-Maldent, N.; Bruyère, F.; Stefic, K.; et al. Swiv adilt ki gen COVID ki pa kritik-19 de mwa apre sentòm yo parèt. Clin. Microbiol. Enfekte. 2021, 27, 258–263. [CrossRef]

13. Kim, Y.; Kim, SW; Chang, HH; Kwon, KT; Hwang, S.; Bae, S. Yon ane Swiv COVID-19 Sentòm ki gen rapò ak Kalite lavi Pasyan: Yon Etid Kowòt Pwospektiv. Yonsei Med. J. 2022, 63, 499–510. [CrossRef]

14. Pazukhina, E.; Andreeva, M.; Spiridonova, E.; Bobkova, P.; Shikhaleva, A.; El-Taravi, Y.; Rumyantsev, M.; Gamirova, A.; Bairashevskaia, A.; Petrova, P.; et al. Prevalans ak faktè risk nan kondisyon apre COVID-19 nan granmoun ak timoun nan 6 ak 12 mwa apre egzeyat lopital: Yon etid potansyèl, kòwòt nan Moskou (StopCOVID). BMC Med. 2022, 20, 244. [CrossRef]

15. Tsampasian, V.; Elghazaly, H.; Chattopadhyay, R.; Debski, M.; Naing, TKP; Garg, P.; Clark, A.; Ntatsaki, E.; Vassiliou, VS Faktè Risk ki asosye ak kondisyon apre COVID-19: yon revizyon sistematik ak meta-analiz. JAMA Entèn. Med. 2023, 183, 566–580. [CrossRef]

16. Nehme, M.; Braillard, O.; Salamun, J.; Jacquerioz, F.; Courvoisier, DS; Spechbach, H.; Guessous, I. Sentòm apre vaksinasyon COVID-19 nan pasyan ki gen sekèl apre egi nan SARS-CoV-2. J. Gen. Entèn. Med. 2022, 37, 1585–1588. [CrossRef] [PubMed]

17. Arnold, DT; Hamilton, FW; Milne, A.; Morley, AJ; Viner, J.; Attwood, M.; Noel, A.; Gunning, S.; Hatrick, J.; Hamilton, S.; et al. Rezilta pasyan apre entène lopital ak COVID-19 ak enplikasyon pou swivi: Rezilta ki soti nan yon kòwòt potansyèl UK. Thorax 2021, 76, 399–401. [CrossRef]

18. Mizrayi, B.; Sudry, T.; Flaks-Manov, N.; Yehezkelli, Y.; Kalkstein, N.; Akiva, P.; Ekka-Zohar, A.; Ben David, SS; Lerner, U.; Bivas-Benita, M.; et al. Rezilta COVID long nan yon ane apre yon ti enfeksyon SARS-CoV-2: etid kowòt nan tout peyi a. BMJ 2023, 380, e072529. [CrossRef] [PubMed]

19. Al-Aly, Z.; Bowe, B.; Xie, Y. Long COVID apre yon gwo enfeksyon SARS-CoV-2. Nat. Med. 2022, 28, 1461–1467. [CrossRef] [PubMed]

20. Byambasuren, O.; Stehlik, P.; Clark, J.; Alcorn, K.; Glasziou, P. Efè vaksen COVID-19 sou long covid: revizyon sistematik. BMJ Med. 2023, 2, e000385. [CrossRef] [PubMed]

21. Edwards, F.; Hamilton, FW Konsekans vaksen COVID-19 sou covid long. BMJ Med. 2023, 2, e000470. [CrossRef]

22. Taquet, M.; Dercon, Q.; Harrison, PJ Sek mwa sis mwa nan enfeksyon SARS-CoV-2 apre vaksinasyon: Yon etid kowòt retrospektiv sou 10,024 enfeksyon dekouvèt. Konpòtman nan sèvo. Iminitè. 2022, 103, 154–162. [CrossRef]

23. Ayoubkhani, D.; Bermingham, C.; Pouwels, KB; Glickman, M.; Nafilyan, V.; Zaccardi, F.; Khunti, K.; Alwan, NA; Walker, AS Trajèktwa sentòm long Covid apre vaksinasyon COVID-19: etid kowòt ki baze sou kominote a. BMJ 2022, 377, e069676. [CrossRef]

24. Richard, SA; Pollett, SD; Fries, AC; Berjohn, CM; Maves, RC; Lalani, T.; Smith, AG; Mody, RM; Ganesan, A.; Colombo, RE; et al. Sentòm COVID-19 ki pèsistan nan 6 mwa apre kòmansman ak wòl vaksinasyon an anvan oswa apre enfeksyon SARS-CoV-2. JAMA Netw. Louvri 2023, 6, e2251360. [CrossRef]

25. Swarnakar, R.; Jenifa, S.; Wadhwa, S. Konplikasyon miskiloskeletal nan long COVID-19: Yon revizyon sistematik. Mondyal J. Virol. 2022, 11, 485–495. [CrossRef]

26. Disè, NP; De Micheli, AJ; Schonk, MM; Konnaris, MA; Piacentini, AN; Edon, DL; Toresdahl, BG; Rodeo, SA; Casey, EK; Mendias, CL Konsekans miskiloskelèt COVID-19. J. Bone Jt. Surg. Am. 2020, 102, 1197–1204. [CrossRef] [PubMed]

27. Tleyje, IM; Sadik, B.; AlSwaidan, N.; AlAnazi, A.; Ramakrishnan, RK; Alhazmi, D.; Aloufi, A.; AlSumai, F.; Berbari, E.; Halwani, R. Prevalans ak prediktè Sendwòm Post-Egi COVID-19 (PACS) apre egzeyat lopital: Yon etid kòwòt ak 4 mwa medyàn swivi. PLoS ONE 2021, 16, e0260568. [CrossRef] [PubMed]

28. Shibata, S.; Kobayashi, K.; Tanaka, M.; Asayama, K.; Yamamoto, E.; Nakagami, H.; Hoshide, S.; Kishi, T.; Matsumoto, C.; Mogi, M.; et al. Pandemi COVID-19 ak tansyon wo: Yon rapò aktyalizasyon ekip pwojè Sosyete Japonè pou Tansyon Ipètansyon sou COVID-19. Hypertens. Res. 2023, 46, 589–600. [CrossRef] [PubMed]

29. Su, Y.; Yuan, D.; Chen, DG; Ng, RH; Wang, K.; Choi, J.; Li, S.; Hong, S.; Zhang, R.; Xie, J.; et al. Plizyè faktè bonè yo prevwa konsekans apre egi COVID-19. Selil 2022, 185, 881–895. [CrossRef] [PubMed]

30. Cohen, K.; Ren, S.; Heath, K.; Dasmarinas, MC; Jubilo, KG; Guo, Y.; Lipsitch, M.; Daugherty, SE Risk ki pèsistan ak nouvo konsekans klinik pami adilt ki gen laj 65 ane oswa plis pandan faz apre egi nan enfeksyon SARS-CoV-2: Etid kowòt retrospektiv. BMJ 2022, 376, e068414. [CrossRef]

31. Matsumoto, C.; Shibata, S.; Kishi, T.; Morimoto, S.; Mogi, M.; Yamamoto, K.; Kobayashi, K.; Tanaka, M.; Asayama, K.; Yamamoto, E.; et al. Long COVID ak maladi ki gen rapò ak tansyon wo: Yon rapò ki soti nan Ekip Pwojè Sosyete Japonè pou Tansyon Ipètansyon sou COVID-19. Hypertens. Res. 2023, 46, 601–619. [CrossRef]

Limit responsabilite nou / Nòt Piblikatè a:Deklarasyon yo, opinyon, ak done ki genyen nan tout piblikasyon yo se sèlman sa yo ki nan otè a (yo) ak kontribitè (yo) epi yo pa nan MDPI ak/oswa editè a (yo). MDPI ak/oswa editè a (yo) denonse responsablite pou nenpòt blesi nan moun oswa pwopriyete ki soti nan nenpòt lide, metòd, enstriksyon, oswa pwodwi refere yo nan kontni an.

【Pou plis enfòmasyon:george.deng@wecistanche.com / WhatApp:8613632399501】