Aprann nan tan lontan ak prezan: Enplikasyon syans sosyal pou COVID{0}} Dokimantasyon ki baze sou iminite

Pou reponn ak enpak toupatou nan pandemi COVID-19, peyi yo pwopoze ak aplike politik dokiman ki bay diferan nivo libète oswa restriksyon (egzanp, kapasite pou vwayaje) ki baze sou sitiyasyon enfeksyon moun yo oswa iminite potansyèl yo. Pifò diskisyon sou politik dokiman ki baze sou iminite oswa enfeksyon yo te konsantre sou plausibilite syantifik, benefis ekonomik, ak defi ki gen rapò ak etik ak ekite. Pandan vaksen COVID-19 yo ap dewoule, atansyon yo te vire sou konfimasyon iminite ak fason dokiman tankou sètifika vaksen oswa paspò iminite ka aplike.

Sepandan, inegalite kontèks yo ak varyabilite lokal yo ki kominike avèk politik dokiman ki gen rapò ak COVID{0}}antravè yon apwòch yon sèl pou tout moun. Nan Kòmantè sa a, nou diskite ke pèspektiv syans sosyal kapab e ta dwe bay plis insight sou pwoblèm sa yo, atravè yon seri divès egzanp aktyèl ak istorik. Sa ta pèmèt moun k ap fè politik yo ak chèchè yo pi byen konprann epi bese enpak diferans aktyèl ak alontèm politik dokiman ki baze sou iminite COVID-19 nan diferan kontèks. Anplis de sa, metòd rechèch syans sosyal yo ka bay fidbak inikman pou enfòme ajisteman nan aplikasyon politik an tan reyèl epi ede dokimante kijan mezi politik sa yo santi yo yon fason diferan atravè kominote yo, popilasyon yo, ak peyi yo, potansyèlman pou ane k ap vini yo.

Kòmantè sa a, mete ajou apati 15 out 2021, konbine presedan ki te etabli nan epidemi istorik maladi ak eksperyans aktyèl ak règleman COVID-19 ki baze sou iminite dokimantasyon pou mete aksan sou leson ki gen anpil valè ak yon bezwen grav pou plis rechèch syans sosyal ki ta dwe enfòme efikas ak politik ak aksyon sante piblik ki apwopriye pou kontèks lavni.

Klike sou amelyore pwodwi iminite

For more information:1950477648nn@gmail.com

Entwodiksyon

Dokiman ki gen rapò ak COVID-19-tankou paspò, sètifika, ak lisans yo te sijè a ogmante diskisyon pandan pandemi an (Òganizasyon, 2020b). Nan divès kontèks, dokiman sa a enplike diferan dwa, restriksyon, ak/oswa libète, ki baze sou sipoze iminite oswa kritè ki baze sou enfeksyon.

Anplis de sa, politik sa yo gen enplikasyon ni nan nivo domestik ni entènasyonal (The Lancet Microbe, 2021). Pa egzanp, règleman COVID-19 yo te aplike byen bonè nan Denmark ak peyi Zend (e kounye a anpil peyi yo itilize) konsantre sou pwouve libète kont enfeksyon aktyèl (Drury, 2020; 2020b), epi nan El Salvador ak Brezil sètifye rekiperasyon yon moun nan. enfeksyon (Phillips, 2020; 2020a). Okòmansman, sa a te anpeche transmisyon soti nan zòn ki gen gwo fado nan moun ki gen yon fado ki pi ba nan enfeksyon; sepandan dènyèman konsantre an chanje pou anpeche entwodiksyon nouvo varyant SARSCoV-2 (Callaway, 2021). Pandan vaksen COVID-19 yo te lanse, atansyon te vire sou konfimasyon iminite a. Anpil nan menm kesyon ak enkyetid yo ap soulve, epi yo aplike tèm 'paspò iminite' a nan politik potansyèl ki baze sou dokiman sou estati vaksinasyon an, tankou Sètifika Digital COVID Inyon Ewopeyen an ki te dewoule an Jiyè 2021 (Picard, 2020; 2021c; Gostin et al., 2021). Se poutèt sa, gen yon bezwen kontinye konsidere deba yo sou dènye ane a sou 'paspò iminite' nan yon kontèks vaksinasyon an, ak sa diskisyon sa yo revele sou kalite rechèch ak vwa ki nesesè pou pi byen enfòme aksyon politik yo.

Dokimantasyon ki baze sou iminite se pa yon nouvo pratik nan gouvènans sante mondyal; jodi a aplikasyon ki pi rekonèt se sètifika vaksinasyon lafyèv jòn ki nesesè pou vwayaje ale oswa soti nan divès peyi (Òganizasyon Mondyal Lasante, 2015). Jiska prezan, pifò diskisyon sou dokiman ki baze sou iminite pou COVID-19 te konsantre sou solidite syantifik, benefis ekonomik, ak defi etik nan aplikasyon pandan y ap tire sou yon seleksyon etwat nan egzanp istorik (Persad and Emanuel, 2020; Voo et al. ., 2020; Phelan, 2020; Voo et al., 2021). Malgre ke kontribisyon enpòtan, pèspektiv sa yo manke lavi reyèl imen yo, eksperyans jou-a-jou, ak 'tèt mwayen sal ki soutni yo.

Isit la, nou diskite ke diskisyon sou COVID{0}} dokiman ki baze sou iminite yo ta dwe gen ladann pi gwo opinyon nan men syans imanitè ak syans sosyal tankou sosyoloji, antwopoloji, ak istwa pou pi byen konprann enpak imedya, kout ak alontèm politik sa yo. . Atravè itilize divès egzanp aktyèl ak istorik, nou sijere ogmante atansyon a wòl nan kontèks an patikilye. Pi gwo kontribisyon syans sosyal nan pran desizyon politik sante nan preparasyon ak repons pandemik ajoute plis richès nan konpreyansyon pwoblèm sa yo, ak lavi yo ak reyalite yo mare ak yo, epi li esansyèl pou enfòme politik sante efikas ak aplikasyon. Pou sa, nou bezwen rechèch syans sosyal ki mennen ankèt sou enpak ak eksperyans politik dokiman ki baze sou iminite ki lè ak ki kote yo dewoule.

Ki sa ki iminite, ki jan yo mezire li, ak ki sa sa vle di?

Apwòch yo konsidere pou konfime iminite kont SARS-CoV-2 konsantre sou diferan aspè enfeksyon, iminite, ak transmisyon. Opsyon yo varye konsènan sa yo endike sou viris la ak repons iminitè yo epi kidonk gen enplikasyon diferan lè yo lakòz yon tès pozitif oswa negatif. Tablo 1 rezime rezon byomedikal ak epidemyoloji ak enkonvenyans apwòch sa yo ki refere a paralèl nan lòt maladi enfeksyon ak ogmante potansyèl aksè ak enplikasyon ekite, ki te konsantre nan deba ki sot pase konsènan vaksinasyon. Règleman Sante Entènasyonal yo, ki te etabli atravè konsansis entènasyonal pou enfeksyon tankou lafyèv jòn, poko gouvène vwayaj ki baze sou vaksen pou COVID-19, kidonk sa ki lakòz eterojenite nan apwòch ant peyi yo (Ferhani ak Rushton, 2020; Òganizasyon Mondyal Lasante, 2021). Pa egzanp, gen enkyetid sou mank kowòdinasyon ak transparans konsènan restriksyon nan vwayaj ant peyi.

Direktè Jeneral Òganizasyon Mondyal Lasante te avèti lidè mondyal yo sou gwo inegalite nan aksè a vaksen yo (Òganizasyon Mondyal Lasante, 2021), li mande pou inisyativ COVAX la, ki tabli pou amelyore aksè mondyal ak vaksen COVID-19, pa dwe febli. (Sante Piblik Angletè, 2020). Inegalite sa a nan distribisyon vaksen yo ak enplikasyon li yo pou pwoteksyon vaksinasyon nan peyi ki ba ak mwayen revni yo se plis manifeste pa politik aktyèl dokiman ki gen rapò ak COVID ki limite ki vaksen yo pral aksepte pa rapid yo (Borana, 2021). Pou egzanp, pandan Enstiti Serom Enstiti a fabrike vaksen Oxford-AstraZeneca la anba yon non diferan, Covishield, li pa apwouve kounye a pa Ajans Medikaman Ewopeyen an e Se poutèt sa pa aksepte nan konplo sètifika COVID dijital Inyon Ewopeyen an (Borana, 2021). Plizyè vaksen COVID-19 anplis yo te pwodwi (pa egzanp, nan Larisi ak Lachin) ak plis ankò ap lite pou estati apwobasyon OMS pou itilizasyon ijans.

Aplikasyon dokiman ki baze sou iminite pou bay plizyè libète bay moun tou soulve kesyon sou enplikasyon sa a genyen pou sipoze vaksinasyon obligatwa ak si ak ki jan egzanpsyon yo pral konsidere. Anplis de sa, lè yo gen ensètitid konsènan longè iminite enfeksyon ak/oswa vaksinasyon yo bay, yo dwe konsidere pwotokòl pou rebay dokiman ki baze sou iminite pou menm moun nan. Pote konvèsasyon sou vaksinasyon ak dokiman ki baze sou iminite ansanm, kolòn final la nan Tablo 1 sijere ki gen rapò ak potansyèl domèn priyorite ke rechèch syans sosyal ta ka ede adrese, desen sou yon dokiman foul moun nan kesyon rechèch medikal antwopolojik (Nichter et al., 2020). ).

Presandan istorik

Kòm varyasyon COVID-19 parèt, eksperyans ak lòt maladi enfektye yo te youn sous enfòmasyon enpòtan pou gide aksyon aktyèl la. Kòm plizyè kòmantatè mete aksan sou, politik dokiman ki baze sou iminite ki pèmèt libète a sèten popilasyon pandan y ap mete restriksyon sou lòt moun ka lakòz moun k ap chèche enfeksyon jwenn aksè nan libète sa yo tou (Phelan, 2020). Kòmantè sa yo te souvan lonje dwèt sou de presedan istorik prekosyon nan enfeksyon entansyonèl: lafyèv jòn nan US la anvan bellum Sid ak 'pati varisèl nan ventyèm syèk la. Li enpòtan pou nou konsidere ke alòske yo ka ankouraje enfeksyon entansyonèl pa règleman ak dokiman ki mande prèv enfeksyon (egzanp, paspò 'iminite'), politik ak dokiman ki egzije prèv vaksinasyon olye ankouraje w chèche vaksen (egzanp, paspò 'vaksen') (Osama). et al., 2021).

Sepandan, pouswit enfeksyon entansyonèl ka rete yon risk nan pandemi COVID-19 kote aksè a vaksen manke. Pandan ke yo ka chèche 'iminite natirèl' yo ka priyorite kòm yon chwa fòm nan nò mondyal la, li ka opsyon a sèlman nan anpil peyi atravè mond lan ak disponiblite vaksen limite. Moun k ap fè politik yo dwe konsidere kòman pou yo pwoteje kont aktivite sa yo pandan y ap balanse presyon an pou konstwi yon 'istwa siksè' aderan ki ka twonpe pri ak benefis aparan yon politik dokiman ki baze sou iminite (Das, 1999).

Sepandan, lòt presedan ak modèl yo ta dwe tou enfòme apwòch nou an nan COVID-19, sitou lè nou konsidere seri politik yo itilize oswa pwopoze. Pa egzanp, yon dènye tès PCR prelèvman negatif anvan vwayaj se swa obligatwa pou moun antre oswa ka retire / diminye dire a nan karantèn lè yo rive nan anpil peyi; sepandan, pratik sa a pa gouvène pwosesis pou jwenn tès sa a, ki ta ka gen tandans fè diferans aksè fasil (Drury, 2020; 2020b). Apati egzanp anvan yo nan listwa, yo te aplike yon sistèm iminite doktè sètifye nan Gibraltar an 1828 pou lafyèv jòn, petèt pi bonè egzanp siviv nan pas sa yo (Sawchuk and Tripp, 2021). Prèske yon syèk apre, divès depatman sante vil yo ak eta New York te adopte itilizasyon sètifika sante yo pandan epidemi polio nan 1916 nan Nòdès Etazini.

Sepandan, yon sètifika sante yon doktè prive pa t ase pou sètifye yon timoun 'pa gen enfeksyon,' sou baz ke yo pa t 'kapab fè konfyans yo mete byen nan kominote a devan konvenyans pasyan yo (Rogers, 1986). Menm ak yon sètifika sante ofisyèl nan men, se poutèt sa, timoun New York yo te souvan refize antre nan vil ki tou pre yo oswa yo te menase ak karantèn pou osi lontan ke kat semèn (Rogers, 1986). Nan ka aktyèl la, varyasyon nan règleman restriksyon COVID-19 ak egzijans tès pou vwayaj yo te mennen nan founisè prive yo satisfè demand yo pou tès PCR, ogmante pwoblèm potansyèl sou ekite ak aksè nan tès yo. Pwofi sa a pwolonje nan dènye rapò sou vann fo rezilta tès COVID-19, ki te mennen nan sijesyon ke sètifikasyon tradisyonèl ki baze sou papye pa fyab (Ellyatt, 2021; Werthmuller, 2021).

Kòm yon lòt egzanp nan enkonvenyans tès sa yo, tès obligatwa tanzantan nan travayè sèks pou VIH ak lòt enfeksyon seksyèlman transmisib yo te diskite yo se yon itilizasyon inefikas nan lajan ak bay yon fo sans de sekirite, an pati akòz 'peryòd fenèt yo. ' pandan ki enfeksyon ka pa detekte (Jeffreys et al., 2012). Yo te poze menm enkyetid konsènan tès PCR SARS-Cov-2; COVID-19 gen yon enkubasyon mwayèn ('fenèt') anviwon senk jou apre ekspoze a viris la, pandan tès PCR yo anjeneral negatif (Böger et al., 2021). Anplis de sa, gen yon danje potansyèl pou sètifika nan tèt li vin konsantre ak objektif nan entèraksyon klinik sa yo, olye ke sante moun nan oswa pi laj kominote a (Jeffreys et al., 2012). Sa a potansyèlman ogmante chans pou fwod epi li ka afekte kapasite pou jwenn aksè nan tès pou moun ki gen sentòm, akòz priyorite ki pa klè pou alokasyon resous (Jeffreys et al., 2012). Pou COVID-19, li ka gen pwoblèm kiyès ki fè tès la epi ki bay dokiman yo, epi si yo konsidere yo kòm san patipri, fyab, ak konfyans. Anplis de sa, tès pwofitab pre-vwayaj nan kèk kontèks ka mennen nan devye resous laboratwa prive potansyèlman lwen priyorite sante lokal yo.

Avèk divès vaksen ki nan tiyo a, ak pwogram vaksen ki deja kòmanse nan anpil peyi, nou dwe aprann ankò nan listwa pou asire aksè ekitab nan iminite yo bay ak dokiman ki asosye yo. Pandan epidemi variol nan 1913 nan Nouvèl Zeland, vaksen siksè te pèmèt Maori jwenn yon sètifika pou egzanpsyon nan restriksyon vwayaj. Sepandan, vwayaje nan yon vil oswa yon vil pou vaksen an li menm te posib sèlman ak dokiman sou vaksen anvan an, ke anpil Maori pa t genyen, ki te kreye yon trape-22 ki te anrasinen plis disparite ki egziste deja (Day, 1998). Malgre ke Maori yo te gen plis risk nan epidemi sa a, yo te gen plis difikilte pou yo jwenn vaksen yo, paske Nouvo Zeland Ewopeyen yo te bay pwoteksyon yo priyorite (Day, 1998). Avèk COVID-19, etabli alokasyon ekitab ak aksè a vaksen apwouve se yon defi. Inisyativ COVAX la depann sou solidarite mondyal pou finanse ak distribye vaksen ki nesesè yo (Herzog et al., 2021). Sepandan, aksè ekitab nan vaksen COVID-19 pou popilasyon mondyal yo mande pou non sèlman alokasyon ekitab vaksen an, men tou, sistèm ki an plas pou pwodui ak deplwaye vaksen abòdab nan echèl ansanm ak mekanis pou ankouraje akseptasyon vaksen an (Herzog et al., 2021; Wouters et al., 2021).

Sètifikasyon medyatè iminite yo te itilize istorikman, epi yo pral gen anpil chans pou yo itilize ankò nan anviwònman epidemi oswa kriz alavni. Nan devlopman ak aplikasyon mezi dokiman nasyonal ak entènasyonal ki gen rapò ak COVID-19-, nou dwe konsidere divès presedan istorik pou privilèj ki baze sou iminite, konesans syantifik aktyèl sou iminite ak tès COVID-19, ak kontèks lokal la ak enplikasyon politik sa yo. Dokiman ki gen rapò ak COVID-19-se yon espas ki karakterize pa ensètitid enpòtan. Pandan ke iminite kont enfeksyon anvan yo ak potansyèl pou transmisyon apre vaksen ak vaksen rete klè (Peiris and Leung, 2020), yon konsantre sou prezans oswa absans viris la li menm se yon fason etwat defini sante ak byennèt. Anplis de sa, byoloji imen pa ka sipoze gade ak travay menm jan an atravè popilasyon, espas, ak tan. Chèchè, konseye, ak moun k ap fè politik yo dwe aprann nan divès ka yo pou yo pwodui politik sante ki ka travay pou diferan moun sou tè a.

Enpòtans kontèks la

Lè w ap konsidere faktè kontèks ki fòme epi ki fòme ak dokiman ki gen rapò ak COVID-19-an pratik, pèspektiv, metòd, ak teyori syans sosyal yo patikilyèman enpòtan. Apèl pou ogmante angajman ak metòd syans sosyal ak teyori nan syans aplikasyon mete aksan sou ke: 'Li pa ase pou konnen si yon entèvansyon sante efikas; li nesesè tou pou konprann poukisa entèvansyon an fonksyone, kijan, pou ki moun ak nan ki kontèks' (Ridde, 2016). An tèm de COVID-19, resepsyon an nan entwodwi ak mete ann aplikasyon politik dokiman yo enfliyanse pa nòm sosyete a ak atant nan kontèks lokal la.Pa egzanp, pèp Izrayèl la, yon peyi ki gen règleman obligatwa sou kat idantite nasyonal se youn nan premye nasyon ki te prezante Green Pass (2021i).

Pandan se tan, politik dokiman sa yo te kritike lajman pa lejislatè yo ak piblik la nan Iland, Wayòm Ini a, ak Etazini yo - nasyon ki pa gen kat idantite obligatwa (Allegretti, 2021). Anplis de sa, yon etid resan analize opozisyon relijye a vaksen an nan UK a ak pèp Izrayèl la mete aksan sou fason politize diskou nan "kwayans" ak "ezitasyon" mete relijyon ak kilti kòm obstak nan entèvansyon an, alòske souvan fènwa ak delegitimize kontèks ki sitiye, estriktirèl, ak pi laj. pwoblèm ki enpòtan anpil enfòme desizyon moun yo ak enkyetid yo sou teknoloji byomedikal, pwodiksyon li yo, ak fason li gouvène (Kasstan, 2021).

Gen anpil diferan modèl syans sosyal ak konpreyansyon nan kontèks, men yon pati kle nan anpil nan sa yo se yon apresyasyon nan konpleksite a ak entèraksyon nan pwosesis dinamik milti-nivo (Greenhalgh et al., 2017; Me ak Finch, 2009). Literati syans sosyal sou aplikasyon, diskite sou fason politik ak direktiv sante yo dewoulman epi yo fè nan pratik, mete aksan sou ke sa a se pa yon antrepriz ki senp ki rive menm jan an tout kote pou tout moun (Greenhalgh et al., 2017; May and Finch, 2009; Ridde). , 2016; Van Belle et al., 2017).

Sepandan, plis kont positivis yo diskite sou 'swiv' oswa 'konfòme' ak règleman oswa direktiv sante, sa ki vle di yon pwosesis lineyè ki eko lojik detèminism (Durlak and Dupre, 2008; Fischer et al., 2016). Kont sa yo ankadre reyalite kontèks yo atravè lantiy 'baryè' ak 'fasilitatè' pou aplikasyon efikas—olye ke yo enkòpore konsiderasyon sa yo nan devlopman politik ak gid pou pi byen akomode ak reflete yo.

Lantiy etik ak byomedikal te domine diskisyon sou dokiman ki gen rapò ak COVID{0}, ki konsantre sou prensip inivèsèl ki ta dwe gide aplikasyon (oswa ou pa) (Brown et al., 2020; Kofler and Baylis, 2020; Voo et al., 2020) . Isit la, yo konsidere kèk nan detèminan sosyal sante yo nan kesyon ekite, stigma, ak aksè.

Pandan ke pèspektiv sa yo esansyèl, yo enkonplè. Yo ta dwe konplete tou pa plis rechèch syans sosyal nan reyalite lokal yo ak eksperyans ki revele ki jan politik sa yo vin sitiye nan yon kontèks viv pou moun ak gwoup antye, jan yo ilistre pa egzanp istorik ki anwo yo. Yon dènye revizyon rapid sou atitid piblik ak repons konpòtman anvè sètifikasyon estati COVID te jwenn ke konklizyon yo sou rezònman kache moun yo te limite pa bon jan kalite a ak kantite etid yo pibliye yo, ak peyi ki gen gwo revni yo surreprezante ak pifò etid ki manke mezi demografik (Drury et al. al., 2021). Otè yo remake tou ke atitid sa yo gen anpil chans pou chanje sou tan, kidonk etid ki fèt an 2020 ki baze sou senaryo ipotetik yo gen anpil chans diferan nan rezilta yo ak sa yo ki fèt kounye a (Drury et al., 2021). Nou bezwen enfòmasyon sa yo pou pi byen konprann ak kontèkstualize benefis potansyèl ak mal ak sipòte adaptasyon lokal ki nesesè yo.

Tradiksyon syans nan politik ak pratik se menm jan an pa yon kontèks, kòm 'prèv pa fòme direktiv poukont li' (Atkins et al., 2013). Soti nan makiyaj ak entèraksyon manm komite yo rive nan entèraksyon diferan sektè politik, nan fason yo konsidere kòm prèv, prèv byomedikal oswa syantifik pa ta dwe sèl kalite prèv sou ki politik sa yo baze. Nou konnen ke 'siksè entèvansyon [sante piblik] depann de posibilite lokal yo, akseptabilite, ak anfòm ak kontèks-e pakonsekan sou enfòme, pataje desizyon ak ak pa kominote lokal yo' (Greenhalgh et al., 2014). Menm jan an tou, yon divèsite vwa ta dwe parèt nan pwosesis devlopman politik, osi byen ke nan aplikasyon ak kominikasyon nouvo politik, ki reprezante yon divèsite eksperyans, enterè, ak priyorite.

Pote priyorite lokal sa yo ak pèsepsyon yo sou tab la se enperatif. Byenke konsiderasyon ekonomik ak sosyal yo te parèt nan diskisyon dokiman ki gen rapò ak COVID{0}} pandan dènye ane a (Òganizasyon Mondyal Lasante, 2020b; Das, 1999; Phelan, 2020; 2020c), youn nan kesyon mwens eksplore yo se kijan konsantre entans la. sou COVID-19 yo konnen ak eksperyans nan diferan anviwònman. Diferans sa yo nan priyorite afekte aplikasyon nenpòt politik oswa entèvansyon sante (Yarborough et al., 2013). Pwogram pou elimine polio nan Nijerya, pou egzanp, mete aksan sou fristrasyon moun lokal yo ki te wè priyorite sante piblik yo pa reflete pwòp pa yo (men sa yo ki nan lòt moun ki pi rich), kòm resous yo te dirije nan polio sou swen sante debaz ak lòt maladi ki afekte yo plis. Maryam, 2007).

Avanse

Dokimantasyon ki baze sou iminite deja ap aplike nan plizyè peyi nan divès limit, ak Green Pass Izrayèl la ki regle antre nan espas piblik yo, esè Air New Zealand nan aplikasyon mobil Travel Pass la ki estoke enfòmasyon sou sante tankou rezilta tès COVID-19 ak estati vaksinasyon an nan mwa mas 2021, ak dènye deplwaye Sètifika Digital Inyon Ewopeyen an an Jiyè 2021 (Holmes and Kierszenbaum, 2021; 2021a; 2021c). Règleman sa yo te enkòpore nan plizyè limit nan diferan peyi—soti nan reglemante vwayaj domestik oswa entènasyonal rive mete restriksyon sou antre nan gwo evènman ak espas piblik. Resepsyon piblik la nan politik sa yo te melanje-ki mennen nan ogmantasyon pousantaj vaksen an Itali ak Lafrans osi byen ke manifestasyon an Frans ak Kanada (Hart, 2021; Jonas, 2021).

Byenke li twò bonè pou w konprann konpreyansyon politik sa yo, kolekte done sou eksperyans sa yo itil nonsèlman bay fidbak pou ajiste règleman yo ak aplikasyon yo, men tou pou diminye nenpòt mal ki ka parèt an tan reyèl. Efè mezi sa yo ak defi ak aplikasyon diferan pral santi yon fason diferan atravè kominote, popilasyon, ak peyi potansyèlman pou ane k ap vini yo. Mezi sa yo pral tounen presedan pou politik fiti yo epi yo pral fòme enfrastrikti pou plis sistèm sante piblik ak mondyal. Siksè yo konnen mezi sa yo pral detèmine pa ki moun ou mande lè ou mande yo, ak ki kote yo ye. Kòm sa yo, mezi sa yo pa ta dwe san kritik transplante'tèt soti nan yon kontèks nan yon lòt.

Nan priyorite yon 'retounen nan nòmal,' plizyè peyi te entwodwi politik pou paspò iminite ki ogmante enkyetid sou inegalite nan favorize popilasyon plis privilejye yo. Pa egzanp, lè yo te anonse restriksyon COVID-19 nan Kanada nan fen ane 2020, Minis Imigrasyon an te egzante plis pase 1700 atlèt ak vwayajè biznis de egzijans karantèn (Harris, 2020). Ki sa tout bagay sa yo revele sou politik lavi a, ak ki lavi—ak ki mwayen pou viv—yo gen valè? Etidye fenomèn sa yo ka ajoute yon sans nan teyori syans sosyal, ki kapab epi ki ta dwe alimenté nan devlopman nan politik sa yo, nan lòd-olye ke yo 'retounen nan nòmal'-pou defye sitiyasyon an ak ale nan inegalite, ak pi byen enfòme kout-. ak repons sante piblik alontèm. Eksperyans ki soti nan tou de presedan istorik divès ak rechèch aktyèl syans sosyal sou règleman kontinyèl yo limite pwopagasyon maladi a ka elaji konpreyansyon yo genyen sou enpak alontèm epi enfòme politik ak aksyon sante efikas ak kontèks ki apwopriye.

Deklarasyon etik

Etid sa a pa t enplike okenn sijè imen e se poutèt sa pa t sijè a yon pwosesis revizyon etik.

Referans

2020a. Salvador bay paspò iminite bay moun ki refè nan Covid.

2020b. Coronavirus peyi Zend: Ki jan règ karantèn yo diferan nan gwo vil yo? BBC News [sou entènèt].

2020c. Seminè Live COVID-19: Paspò iminite: Inevitab? Etik?: Rezo Sante Global

2021a. Air NZ pou esè aplikasyon paspò sante dijital. RNZ [sou entènèt].

2021b. Coronavirus (COVID-19) restriksyon sou vwayaj. Jwenn gid ou a.

2021c. Sètifika COVID Digital Inyon Ewopeyen [sou entènèt]. Komisyon Ewopeyen an.

2021d. Lafrans mande pou touris yo kenbe paspò vaksinasyon pou jwenn aksè nan sèten aktivite ak sèvis.2021e. Demann pou Libète Enfòmasyon sou tès koule lateral ak vaksen COVID-19 (FOI 21/231). Nan: AGENCY, MHPR (ed.). Lond.

2021h. Vwayajè yo pran vaksen ak vaksen Ris, Chinwa ak Endyen yo ka pa kapab antre nan majorite peyi Inyon Ewopeyen yo.

2021i. Ki sa ki se yon pas vèt? [En liy]. Ministè Sante.

Allegretti A (2021) Gen chans pou yo retire paspò vaksen yo kòm yon èd pou leve restriksyon nan Angletè. Gadyen an [sou entènèt].

Altmann DM, Boyton RJ (2020) SARS-CoV-2 Iminite selil T: espesifik, fonksyon, rezistans, ak wòl nan pwoteksyon. Sci Immunol, 5 (49): eabd6160

Atkins L, Smith JA, Kelly MP, Michie S (2013) Pwosesis pou devlope konsèy ki baze sou prèv nan medikaman ak sante piblik: yon etid kalitatif sou opinyon soti nan andedan an. Aplike Sci 8:1–12

Böger B, Fachi MM, Vilhena RO, Cobre AF, Tonin FS, Pontarolo R (2021) Revizyon sistematik ak meta-analiz presizyon tès dyagnostik pou COVID-19. Am J Infect Kont 49:21–29

Borana R (2021) Plan "Green Pass" Inyon Ewopeyen an kite covishield deyò, serom pa t aplike pou apwobasyon.

Bosch-Capblanch X, Zuske MK, Auer C (2017) Rechèch sou sougwoup se pa rechèch sou atribi ekite: prèv ki soti nan yon BECA de revizyon sistematik sou vaksinasyon. Ent. J. Equity Health 16:95

Brown RC, Kelly D, Wilkinson D, Savulescu J (2020) Posibilite syantifik ak etik nan paspò iminite. Lancet Infect Dis, 21(3), e58–e63

Callaway E (2021) Variant COVID ki gaye rapid ka evite repons iminitè yo. Nature, 589(7843): 500-501

Sant pou Kontwòl ak Prevansyon Maladi (2020) Gid Pwovizwa pou Tès Antikò COVID-19 [Entènèt]. Sant pou Kontwòl ak Prevansyon Maladi.

Sant pou Kontwòl ak Prevansyon Maladi (2021) Sèvi ak Tès Antijèn [sou entènèt]. Sant pou Kontwòl ak Prevansyon Maladi.

Chen LH, Wilson ME (2020) Kontwòl lafyèv jòn: epidemyoloji aktyèl ak estrateji vaksinasyon yo. Trop Dis Travel Med Vaccine 6:1–10

Chen LH, Wilson ME (2020) Kontwòl lafyèv jòn: epidemyoloji aktyèl ak estrateji vaksinasyon yo. Trop Dis Travel Med Vaccine 6:1–10 Das V (1999) Byen piblik, etik, ak lavi chak jou: pi lwen pase limit byoetik. Daedalus 128:99–133

Day AS (1998) "Maladi Maori a": Epidemi variol 1913 ak background nan diznevyèm syèk la. Inivèsite Auckland

Deeks JJ, Dinnes J, Takwoingi Y, Davenport C, Spijker R, Taylor-Phillips S, Adriano A, Beese S, Dretzke J, di Ruffano LF (2020) Tès Antikò pou idantifikasyon enfeksyon aktyèl ak sot pase ak SARS-CoV-2 . Coch Database Syst Rev

Dobler CC, Fox GJ, Douglas P, Viney KA, Khan FA, Temesgen Z, Marais BJ (2018). Depistaj pou tibèkiloz nan imigran ak vizitè ki soti nan anviwònman ensidans segondè: pèspektiv prezan ak nan lavni. Eur Respir J, 52(1): 1800591 Drury C (2020) Denmark lanse paspò coronavirus. Endepandan an [sou entènèt].

Drury J, Mao G, John A, Kamal A, Rubin GJ, Stott C, Vandrevala T, Marteau TM (2021) Behavioral responses to Covid-19 health certification: a rapid review. BMC Sante Piblik, 21:1205

Durlak JA, Dupre EP (2008) Aplikasyon zafè: yon revizyon nan rechèch sou enfliyans nan aplikasyon sou rezilta pwogram yo ak faktè ki afekte aplikasyon an. Am J Commun Psychol 41:327–350

Ellyatt H (2021) Kriminèl yo ap vann fo rezilta tès Covid pandan y ap chèche pwofite restriksyon sou vwayaj yo. CNBC, 1 fevriye 2021

Ferhani A, Rushton S (2020) Règleman Sante Entènasyonal, COVID-19, ak pratik fwontyè: ki moun ki antre, kisa ki soti, ak ki moun ki jwenn sekou? Règleman Secur Contemp 41:458–477

Fischer F, Lange K, Klose K, Greiner W, Kraemer A (2016) Baryè ak estrateji nan aplikasyon gid-yon revizyon delimitasyon. Swen Sante. Enstiti Piblikasyon Dijital Miltidisiplinè, 36

Galea I (2021) Tès rapid COVID-19 ta ka vin nòmal nan espas travay otòn sa a. The Globe And Mail [Entènèt].

Gandhi M, Yokoe DS, Havlir DV (2020) Transmisyon asymptomatic, talon Achilles estrateji aktyèl yo pou kontwole COVID-19. Mass Medical Soc, (382)22: 2158-2160

Gostin LO, Cohen IG, Shaw J (2021) Sante dijital pase nan laj COVID-19: "Paspò Vaksen" yo legal ak etik? JAMA 325:1933–1934

Greenhalgh T, Howick J, Maskrey N (2014) Medikaman ki baze sou prèv: yon mouvman nan kriz? BMJ: Br Med J 348:g3725

Greenhalgh T, Knight M, Buxton M, Husain L (2020) Jesyon post-egi covid-19 nan swen prensipal. BMJ, 370:m3026

Greenhalgh T, Wherton J, Papoutsi C, Lynch J, Hughes G, Hinder S, Fahy N, Procter R, Shaw S (2017) Beyond adoption: a new framework for theorizing and valuating non-adopsyon, abandon, and challenges to the scale. -up, gaye, ak dirab nan teknoloji sante ak swen. J Med Intern Res 19:e367

Grover N, Allegretti A (2021) Tès rapid Covid yo itilize nan pwogram mas UK a jwenn rapò ameriken ki sevè. Gadyen an [sou entènèt].

Harris S (2020) Ottawa te akòde 1,700 egzanpsyon espesyal karantèn pou lig espò yo ak vwayajè biznis yo.

Hart R (2021) Paspò vaksen yo ankouraje eksplozyon nan vaksen yo—ak manifestasyon—tandan Ewòp ap pran restriksyon sou vaksen ki kenbe vaksen yo. Forbes [sou entènèt].

Herzog LM, Norheim OF, Emanuel EJ, Mccoy MS (2021) Covax dwe ale pi lwen pase alokasyon pwopòsyonèl vaksen covid pou asire aksè jis ak ekitab. BMJ 372:m4853

Holmes O, Kierszenbaum Q (2021) Green pas: ki jan paspò vaksen Covid yo ap travay pou pèp Izrayèl la? Gadyen an [sou entènèt].

Jeffreys E, Fawkes J, Stardust Z (2012) Tès obligatwa pou VIH ak enfeksyon seksyèlman transmisib nan mitan travayè sèks nan Ostrali: Yon baryè pou prevansyon VIH ak STI. Mond J SIDA 2:203

Jonas S (2021) Gwo foul moun ap mache nan Monreyal pou pwoteste kont paspò vaksinasyon Quebec la. CBC [sou entènèt].

Kahn R, Rid A, Smith PG, Eyal N, Lipsitch M (2018) Chwa nan konsepsyon esè vaksen nan epidemi enfeksyon k ap parèt. PLoS Med 15:e1002632

Kasstan B (2021) "Si yon raben te di 'ou dwe vaksinen', nou pa ta": Devwale lojik eksklizyon relijye ak opozisyon kont vaksen an. Soc Sci Med 280:114052

Kofler N, Baylis F (2020) Egzamine 'paspò iminite' nan yon pèspektiv etik - dis rezon ki fè yo se yon move lide. Eur J Sante Piblik, 30:ckaa165. 498

Lawless J (2021) UK pou pouse nan G-7 pou estanda mondyal sou 'paspò vaksen yo'.

López Seguí F, Navarrete Duran JM, Tuldrà A, Sarquella M, Revollo B, Llibre JM, Ara Del Rey J, Estrada Cuxart O, Paredes Deirós R, Hernández Guillamet G, Clotet Sala B, Vidal Alabaall J, Such Faro P (2021) ) Enpak tès rapid COVID-19 nan espas travay yo sou ekonomi sante ak resous swen sante yo. Int J Environ Res Public Health 18:7129

Mahase E (2020) Covid-19: Ki kote nou ye sou iminite ak vaksen yo? Br Med J Publ Group

Maryam Y (2007) Vaksen polio: "Non mèsi!" baryè pou elimine polyo nan nò Nijerya. Afr Affai 106:185–204

May C, Finch T (2009) Aplike, embedding, and integrating practices: an outline of normalization process theory. Sosyoloji 43:535–554

Mills P (2020) Dokiman diskisyon background COVID-19 tès antikò ak 'sètifikasyon iminite': yon papye diskisyon. Konsèy Nuffield sou byoetik

Nichter M, Hedges K, Cartwright E (2020) Rele pou Aksyon: Enfliyans Antwopoloji Medikal pou Repons COVID-19 [Entènèt].

NSW Health Pathology and Office of the Chief Health Officer (2020) COVID-19 priyorite tès [Entènèt].

Osama T, Razai MS, Majeed A (2021) Covid-19 paspò vaksen: aksè, ekite, ak etik. BMJ 373:n861

Peiris M, Leung GM (2020) Kisa nou ka atann nan premye jenerasyon vaksen COVID-19? Lancet 396:1467–1469

Persad G, Emanuel EJ (2020) Etik COVID-19 Lisans ki baze sou iminite ("Paspò iminite"). JAMA, 323(22): 2241–2242

Phelan AL (2020) Paspò iminite COVID-19 ak sètifika vaksinasyon: defi syantifik, ekitab ak legal. Lancet, 395(10237): 1595–1598
Phillips T (2020) Idil zile Brezil la reouvri pou touris yo – toutotan yo gen Covid-19. Gadyen an [sou entènèt].

Picard A (2020) Konsantre sou 'paspò iminite' ta ka distrè nou nan objektif reyèl la.

Sante Piblik Angletè (2019) Gid entegre sou otorizasyon sante travayè swen sante yo ak jesyon travayè swen sante k ap viv ak viris san (epatit B, epatit C, ak VIH). Sante Piblik Angletè

Sante Piblik Angletè (2020) Diferans nan risk ak rezilta COVID-19. Sante Piblik Angletè

Quan-Xin L, Xiao-Jun T, Qiu-Lin S, Qin L, Hai-Jun D, ​​Jun Y, Jie-Li H, Wei X, Yong Z, Fa-Jin L (2020) Evalyasyon klinik ak iminolojik nan san sentòm Enfeksyon SARS-CoV-2. Nat Med, 26(8): 1200–1204

Ridde V (2016) Bezwen pou plis ak pi bon aplikasyon syans nan sante mondyal. BMJ Global Health, (1): e000115

Rogers N (1986). Screen ti bebe a, swat mouch la: polyo nan Nòdès Etazini, 1916 (Epidemi, Iben)

Sawchuk LA, Tripp L (2021) Jere yon epidemi nan tan enpafè: kanpman ak iminite pase nan Gibraltar 19yèm syèk la. BMJ Glob Health 6:e006713

Smout A (2021) Grann Bretay pwolonje apwobasyon pou tès rapid COVID apre reprimann Etazini. Jounal Reuters [sou entènèt].

Sonani B, Aslam F, Goyal A, Patel J, Bansal P (2021) Vaksen COVID-19 nan pasyan iminitè yo. Clin Rheumatol 40:797–798

Anplwaye T (2021) Minis oke retounen nan Green Pass; plan pou entèdi vwayaj nan UK, lil Chip, Latiki. Times of Israel [Entènèt]

Staines HM, Kirwan DE, Clark DJ, Adams ER, Augustin Y, Byrne RL, Cocozza M, Cubas-Atienzar AI, Cuevas LE, Cusinato M (2021) IgG Serokonvèsyon ak Fizyoloji nan Sendwòm Respiratwa Grav Coronavirus 2 Enfeksyon. Emerg Infect Dis 27:85

The Lancet Microbe (2021) Sètifika vaksen yo: èske fen a jistifye mwayen yo? Lancet Microb 2:e130–e130

Van Belle S, Van De Pas R, Marchal B (2017) Vers yon ajanda pou syans aplikasyon nan sante mondyal: pa gen anyen ki pi pratik pase bon (syans sosyal) teyori. BMJ Glob Health, 2 (2): e000181

Voo TC, Clapham H, Tam C (2020) Aplikasyon Etik 'Paspò Iminite' pandan Pandemi COVID-19.

Voo TC, Reis AA, Thomé B, Ho CW, Tam CC, Kelly-Cirino C, Emanuel E, Beca JP, Littler K, Smith MJ (2021) Sètifikasyon iminite pou COVID-19: konsiderasyon etik. Bull World Health Organ 99:155

Wamsley L (2021) Olympics yo ap pase. Pou atlèt, sa vle di yon gwo kantite règ. NPR [En liy].

Wenzel F, Pedroso R (2020) Paradise zile yo relouvri sèlman pou vizitè ki te gen Covid-19. CNN [sou entènèt].

Werthmuller D (2021) Nouvèl Zeland te avèti pou yo veye sou fwontyè a apre yon ogmantasyon nan fo rezilta tès Covid-19 lòt bò dlo. 1 Nouvèl, 3 fevriye 2021

Wiersinga WJ, Rhodes A, Cheng AC, Peacock SJ, Prescott HC (2020) Fizyoloji, transmisyon, dyagnostik, ak tretman maladi coronavirus 2019 (COVID-19): yon revizyon. JAMA, 324(8): 782–793

Òganizasyon Mondyal Lasante (2015) Lis peyi, teritwa, ak zòn yo. Egzijans ak rekòmandasyon pou vaksinasyon lafyèv jòn; sitiyasyon malarya; ak lòt kondisyon vaksinasyon. KI MOUN KI, Jenèv, p. 2015

Òganizasyon Mondyal Lasante (2020a). COVAX, poto vaksen ACT-Accelerator. Òganizasyon mondyal pou lasante

Òganizasyon Mondyal Lasante (2020b) "Paspò iminitè" nan yon kontèks COVID-19: brèf syantifik, 24 avril 2020. Òganizasyon Mondyal Lasante

Òganizasyon mondyal pou lasante. (2020c) Transmisyon SARS-CoV-2: enplikasyon pou prekosyon prevansyon enfeksyon. Òganizasyon mondyal pou lasante

Òganizasyon mondyal pou lasante. (2021) Pozisyon pwovizwa: konsiderasyon konsènan prèv vaksen COVID-19 pou vwayajè entènasyonal yo [sou entènèt].

Wouters OJ, Shadlen KC, Salcher-Konrad M, Pollard AJ, Larson HJ, Teerawattananon Y & Jit M (2021) Defi nan asire aksè mondyal nan vaksen COVID-19: pwodiksyon, abòdab, alokasyon, ak deplwaman. Lancet, 397(10278): 1023–1034

Wu J, Liu X, Zhou D, Qiu G, Dai M, Yang Q, Pan Z, Zhou N, Wu P (2020) Idantifikasyon pasyan RT-PCR-negatif ki san sentòm COVID-19 atravè tès serolojik. Front Sante Piblik 8:267

Yarborough M, Edwards K, Espinoza P, Geller G, Sarwal A, Sharp R, Spicer P (2013) Relasyon yo kenbe kle nan syans translasyonèl ki fè konfyans ak pwodiktif: rekòmandasyon pou elaji angajman kominote a nan rechèch byomedikal. Clin Transl Sci 6:310–313

Rekonesans

Otè yo nan papye sa a pa t resevwa okenn peman oswa rekonpans nenpòt kalite pou ekri atik sa a. Fon Alokasyon PBRF Lekòl Syans Sosyal Inivèsite Auckland te bay finansman pou frè piblikasyon aksè ouvri atik sa a. Otè ki koresponn lan te gen aksè a tout done yo prezante nan etid la e li te gen responsablite final pou desizyon an soumèt pou piblikasyon.

Kontribisyon otè

SD, CP, BS, ak HB te bay rechèch sou background epi kontribye nan ekri vèsyon inisyal maniskri sa a. NG ak TS te bay modifikasyon ak fidbak. Tout otè yo te revize maniskri a anvan soumèt.

Enterè konpetisyon

Okenn nan otè yo pa gen okenn konfli enterè pou deklare konsènan dokiman iminite COVID-19. CP se yon chèchè pòs-doktora nan University of Oxford, epi tan li finanse pa UKRI/NIHR 2019-nCoV Rapid Response Call (sibvansyon No. NIHR200907). BS ak TS yo te sipòte pa Enstiti Nasyonal pou Rechèch Sante (NIHR) Global Health Research Group sou Enfeksyon nan sèvo nan University of Liverpool (No. 17/63/110) osi byen ke NIHR Health Protection Research Unit nan Emerging ak Zoonotic. Enfeksyon (Bondye nimewo IS-HPU-1112-10117 ak NIHR200907). NG se yon pati-finansman pa RECOVER, anba akò sibvansyon pwogram rechèch ak inovasyon Horizon 2020 Komisyon Ewopeyen an 101003589. Opinyon yo eksprime yo pa nesesèman sa yo ki nan NHS, NIHR, Depatman Sante ak Swen Sosyal, oswa PHE.

Lòt enfòmasyon

Korespondans ak demann pou materyèl yo ta dwe adrese bay Sara Dada.

Nòt Piblikatè Springer Nature rete net sou reklamasyon jiridiksyon nan kat pibliye yo ak afilyasyon enstitisyonèl yo.