Revizyon naratif sou syèk pandemi respiratwa soti nan Panyòl Fu rive nan COVID-19 ak enpak nanoteknoloji sou COVID-19 dyagnostik ak ranfòsman sistèm iminitè

Entwodiksyon

Rapid la gaye nan tout ki deja egziste a trèkontajye Sendwòm Respiratwa Grav-Egi-2(SARS-2) oswa sa yo rele Coronavirus 2019 (COVID-19)maladi, te fè nou sonje lòt pandemi ki te pasenan dènye syèk lan (H1N1 Panyòl fu) ak kontinyenan syèk aktyèl la pa (SARS, MERS, ak COVID-19) [1–3]. Apre yon seri de pandemi viral respiratwamaladi ki te kòmanse nan 1918–1919 pa yon misteryeak maladi fatal ki rele H1N1 Grip Panyòl ak kèkchèchè yo te rele li Manman Pandemi [4], akozpandemi sa a te enfekte plis pase yon tyè nanpopilasyon mondyal la ak reklame yon apeprè 50 milyon dolalavi, ak sentòm klinik ekstrèm atipiknan jèn, ansyen adilt san maladi, pandemi ante yon gwo kòz lanmò [5]. Nan sans sa a,SARS-CoV-2 ak viris grip 1918 A/H1N1 genyenkèk pwopriyete komen, tankou yo te nan menm jan annimewo repwodiksyon debaz (R0), ki varye ant 2 ak 4,ak modèl koule menm jan nan pasyan ki bay enfeksyon,e pakonsekan gen anpil chans pou gen menm diferans jenerasyon. An tandem, COVID-19 ka gen yon peryòd latansi ki sanble aksa ki nan grip [6]. Lè sa a, nan milenè aktyèl la,mond lan te temwen atak viral ki pèsistan soti nanyon nouvo fanmi viral ki rele kowonaviris (CoVs) [7]. CoV, ki gen yon soufanmi Orthocoronavirus akyon soufanmi Torovirinae. Te Orthocoronavirinae subfanmi gen kat jenera: alpha coronavirus,kowonaviris beta, kowonaviris gama ak kowonaviris ladelta coronavirus [8]. Beta coronavirus jenera encomsoti nan Sendwòm Respiratwa Grav (SARS),Mwayen Oryan-Respiratwa-Sendwòm (MERS), mounCoV-229E (HCoV-229E), HCoV-OC43, ak CoronaViris-2019 (COVID-19) [3].

An 2002, 2012, ak 2019, mond lan te atake pa twamaladi respiratwa viral SARS, MERS, akCOVID-19, kòmsadwa. Coronavirus yo anvlope,ki pa segman, sans pozitif, mono-cheche RNAviris ki montre yon aparans karakteristik anba negmikwoskòp elèktron aktif tach [9].

Cistanche èkstre estanda pou amelyore sistèm iminitè yo

OMS la rapòte ke nan sid Chinwa apwovens Guangdong, nan Novanm 2002, pa gen okenn aktyalizasyonte resevwa nan men Gouvènman an nan Lachin jiska lafen mwa mas la, yon masiv 792 ka ak 31 lanmòyo te rapòte. Ministè Sante Lachin rapòteplis pase 8,000 ka. Li estime ke te genyen1 mil ka maladi ak sou 774 lanmò, bayyon pousantaj letalite apeprè 7 pousan. Lame a rezèvwa nanyo panse enfeksyon an se chat civet Azyatik la (Pagumalavwa). Li te espere ke lame-a-moun transsit misyon yo ta dwe mache louvri, menm jan se ka a akepidemi COVID-19 aktyèl la. [10]. Se SARS mondyal laepidemi te kontwole avèk siksè an Jiyè 2003, e nonka SARS yo te rapòte depi 2004. [11]. LaAparisyon SARS te swiv pa MERS kòm dezyèm lanpi enpòtan coronavirus ki lakòz yon piblik atravè lemondijans sante. Premye parèt nan Arabi Saoudit (KSA)an 2012 lè yon pasyan ki gen laj 60 ak nemoni grav[10]. Yon epidemi viris la te vin aparan sèlman nan2014, ak yon total ka idantifye 662 ak yon kaendèks fatalite 32.97 pousan. Soti nan 2014 a 2016, 1364 kayo te obsève nan KSA [10]. An jeneral, 27 peyi genyente afekte pa MERS pandan epidemi yo, nan pwovens Lazi,Ewòp, Mwayen Oryan, ak Amerik di Nò. [12]. Laka idantifye pi lwen pase Mwayen Oryan an, ki gen ladanKore di Sid (SK) epidemi kote 186 moun genyenyo te jwenn yo te enfekte kòm yon rezilta nan yon gaye supering, te enplike moun ki resevwa transplantasyon ki te dejate enfekte nan Mwayen Oryan an. Depi 2012, yon total deYo rapòte 2494 ka MERS ki konfime nan laboratwa,ak 858 lanmò ki asosye (rapò ka-fatalite 34.4 pousan)[10].

Konsènan COVID-19, KI MOUN KI ogmante risk lanivo kriz CoV a "trè wo" sou 28 fevriye 2020.Sou 11 Mas, kòm ensidan COVID-19 deyò Lachinogmante pa yon faktè 13 ak kantite moun ki enfektepeyi yo te ogmante twa fwa a plis pase 118,000 anrejistreka nan 114 peyi diferan, ak plis pase4,000 lanmò, OMS te deklare COVID-19 yon mondyaltrapan. Gouvènman atravè mond lan ap travaypou mete kont mezi an plas pou kenbe potansyèlmanefè danjere. Òganizasyon sante yo ap kowòdonekoule nan enfòmasyon ak bay direktiv yo pi byenminimize enpak menas pandemi an. Pandan se tan,chèchè soti nan tout mond lan ap travay entansifak enfòmasyon sou mekanis transmisyon yo,spectre klinik nouvo dyagnostik maladi a, prevansyon, ak apwòch tretman ap devloperapidman. Anpil faktè enkoni konsènan viris-lame adinamik ak pwogrè epidemi an rete,ki gen ladan tan an nan pik li yo [13].

Nanomateryèl (NMs) gen karakteristik espesifik kiinik, ki karakterize yo kòm materyèl eksepsyonèlkapab aplike nan aparèy spectre, detèktè, ak teknikitilize nan deteksyon viris, tretman, ak viriseliminasyon nan anviwònman an [14]. Yon gwo pati nanaplikasyon yo nan NMs se predi ak trete viris nanswen sante ak anviwònman an. Nan revizyon sa a, nou yeprezante yon brèf sou kèk nan itilizasyon sa yo.

Orijin maladi viral respiratwa pandemi

Grip avyè distenge pou kapasite li poukontamine divès kalite bèt, ki gen ladan espès yotankou baton, zwazo, ak mamifè. Menm si siksètransmisyon entè-espès ra, li jwe yon wòl esansyèlnan jenerasyon nouvo vektè pandemi an [14]. Nanpandemi 1918–1919 la, mas 1918 se te kòmansman annan vag prentan an. Li gaye atravè Ewòp, US, akAzi sou sis pwochen mwa yo. Malgre ke nivo maladiyo te wo, to mòtalite nan pifò kote yo pa t 'siyifikativman pi wo pase nòmal. Yon dezyèm oswa vag otòngaye atravè mond lan soti septanm rive novanm1918 e li te trè fatal. Nan anpil peyi, yon twazyèm vagte fèt nan kòmansman ane 1919. Obsèvatè kontanporen yo te konklisoti nan resanblans klinik yo ke yo te wèmenm maladi enfeksyon an nan vag siksesif [4]. Tefòm modere nan epidemi nan tout twa vag yo te tipikgrip yo te wè nan pandemi 1889 la ak nanepidemi avian fu ak ane anvan yo entè-pandemi. Nanwè sa a, menm pwogresyon an rapid soti nan uncomplikate enfeksyon grip nan nemoni fatal, karakteristiknan vag yo otòn ak sezon fredi nan 1918-1919, teobsève nan kèk ka grav nan vag prentan an [4, 15].

Jiska 2003, sèlman 2 CoVs, Human CoV 229E (HCoV-229E) ak HCoV-OC43 yo te konnen ki mennen nanmaladi moun [16]. Li manifeste kòm sentòm modere tankoukòm yon refwadisman komen nan granmoun ak maladi ki pi grav nantibebe, granmoun aje yo ak moun ki iminitè yo. NanNovanm 2002, anpil ka eksepsyonèl nan "atipiknemoni" nan rezon ki pa eksplike yo te rapòte nan lavil Foshan, pwovens Guangdong, nan Lachin, koteanpil anplwaye sante te kontamine [17]. Se teYon doktè te prezante nan Hong Kong sou 21 fevriye 2003ki te fè fas ak ka ki sanble nan SARS nan Chinwa yotè pwensipal, ki te lakòz toupatou nan nemoni gravnan Hong Kong epi ki make pa OMS kòm "gravsendwòm respiratwa egi" nan dat 15 mas 2003 [18, 19]. Mwa pase, ak yon kantite ensidan SARS genyenyo te idantifye anvan yo te idantifye SARS-CoV. Yon nouvob-CoV (SARS-CoV) nan liy B te konfime kòm lakòz ka nemoni SARS yo nan dat 22 mas 2003.Pandemi SARS-CoV la gaye nan 29 peyiak rejyon yo. Li te klè ke sante nan mond lan, medical, ak kominote devlopman syantifik pa t 'ase prepare pou aparisyon SARS. [18]. Chèn transmisyon moun-a-moun te parètnan Kanada, Toronto, Chinese Taipei, Hong Kong, Lachin,Vyetnam Singapore, ak Hanoi. Epidemi SARS te genyenyon istwa kout ak OMS te anonse likidasyon anepidemi SARS nan mwa Jiyè 2003 [18].

Dis ane apre dènye siy SARS-CoV, nan mwa jen2012, yon nonm te mouri nan KSA nan nemoni grav ak renfeblès [20]. Yon coronavirus ki fèk dekouvri,Mwayen Oryan-Respiratwa-Sendwòm-Coronavirus(MERS-CoV), yo te idantifye nan krache li [21]. Yon gwoup ka maladi respiratwa grav parètan avril 2012 nan lòt bò larivyè Jouden nan yon lopital epi yo te dyagnostikean retrospective kòm MERS12 ak yon gwoup twa MERS ki enfekteka nan UK a te detekte nan mwa septanm nan2012 MERS-CoV te kontinye monte ak elaji deyò"Penensil arab la". Kòm yon konsekans vwayaj pamoun ki kontamine; souvan sa yo ki fèk transka MERS mitted yo te lakòz lopital-akeritransmisyon.[22]. Nan mwa me 2015, epidemi MERS nanSK te deklanche pa yon sèl retounen soti nan Mwayen anEast ak afekte sèz klinik ak 186 ka. Depi 26Avril 2016, 1,728 ka MERS yo te konfime, nanki 624 moun ki mouri nan 27 diferan peyi [22]. 

Yon gwoup nemoni nan ka lye ak yon dènyèman dekouvri-coronavirus parèt nan Wuhan, Lachin, nanDesanm 2019. Sou 12 janvye 2020, Sante Mondyal laÒganizasyon (WHO) te deziyen coronavirus sa a kòm woman 2019 lacoronavirus (2019-nCoV) (WHO). EntènKomite nasyonal te pwopoze nonmen ki fèk idantifyekowonaviris kòm SARS-CoV-2, tou de rapòte 11 fevriyeruary 2020. Syantis Chinwa rapidman izole SARSCoV-2 nan men yon pasyan sou 7 janvye 2020. Yo te sotinan sekans genòm SARS-CoV-2. Apati 1 jiyè2021, 91,833 ka COVID-19 yo te konfime nantè pwensipal Lachin ki gen ladan 4636 lanmò. Te repwodiksyon de bazyo evalye nimewo "R0" SARS-CoV-2pa etid yo dwe alantou 2.2 oswa plis (ranje 1.4-6.5), akgwoup epidemi nemoni fanmi ajoute nan prèv la nanyon epidemi COVID-19 k ap grandi san rete atravè moun a mountransmisyon (fig.1) [23]. Selon sa OMS fè konnen (https://covid19.who.int/); globalman, apati 8:36 pm CEST, 14 avril 2022, gengen 500,186,525 ka konfime COVID-19, ki gen ladan6,190,349 lanmò, rapòte bay OMS. Apati 18 avril2022, yon total de 11,307,908,653 dòz vaksen yo teadministre.

Reservoir ak mòd transmisyon

Yo konnen viris grip nan diferan espès yo sotinan zwazo dlo sovaj. (Fig.2) [24]. Pandan ke moun-kochonsubtip transmisyon yo te deja montre akpwouve, transmisyon dirèk ant zwazo akimen te mwens répandus (tankou nan ka H9N2ak subtip H5N1) men li nan kèk ka lakòzlanmò. [25].

Rezèvwa fanmi coronaviridae kikonsiste de beta-coronavirus gen ladan twa pandemdènyèman (SARS, MERS, COVID-19). Baton yo se yon gworezèvwa natirèl pakèt CoV, ki gen ladan SARS-CoV ki sanbleak viris ki sanble ak MERS-CoV (Fig.2). Swivanyo te etidye sekans jenomik viris la, COVID-19,genomic pou Bat CoV RaTG13 te montre 96.2 pousanidantite jeneral seri genòm, ki endike CoV labat Menm SARS-CoV imen-2 ka gen menm paran anlaj. Kontrèman, baton yo pa aksesib pou achte nan sa abiznis mache fwidmè. By wout la, senkronizasyon annan sekans pwoteyin ak etid la plis filojenetikrevele résidus menm jan an te jwenn reseptè nan plizyèespès, ki ofri plis posiblite pou altènelame entèmedyè; Pou kòmansè, tòti, pangolin, akti goute [23].

Tout viris respiratwa pandemi yo se zoonotik nan lè aRNA viris ki raman transmèt antfòm natif natal nan imen men yo ka mitasyon fè mountransmisyon pi efikas. Souvan ak apwouvetransmission routes droppings (>5 mm dyamèt, voletransmisyon'<1  m) make contact with the nose with viris solid, bouch, je, oswa Airway siperyè ak ' ayeryèntransmisyon' kote ti gout (5 mm dyamèt).nwayo [27]. 2002 ak 2003 se te egzanp H1N1pandemi grip nan SARS ak 2009.

Fonksyon 'kominikasyon dirèk nan manyen' (san yo paposiblite pou sifas polye) ak 'endirèkpwopagasyon manyen' (ki gen ladan sifas ki enfekte) nan ladistribisyon viris potansyèl pandemi sa yo genyente kontwovèsyal. Néanmoins, plizyè rapò akenvestigasyon yo te rapòte ke kominikasyon endirèktransmisyon se répandus. Te chemen transmisyon poulòt viris respiratwa, osi byen ke grip, anba sètenkondisyon [26].

Replikasyon viris SARS-CoV-2

Replikasyon viris grip la rive nan nivo selilèsitou nan selil epitelyal yo nan aparèy la entesten nanzwazo ak nan selil epitelyal yo nan aparèy respiratwa a nanmoun ak lòt mamifè [27]. Nan imen, ribonukleoprotein(vRNPs) yo imedyatman transmèt nannwayo a nan selil malad yo, nan ki transkripsyon RNA viralak repwodui atravè aktivite anzimatik nankonplèks polymerase viral ki tache ak vRNPs [28]. Tereplikasyon RNA viral fèt atravè yon entèmedyè pozitifate, konplèks ribonukleoprotein konplemantè [29]. Transkripsyon viral-RNA pwodui pozitif-blokemRNA ki lye ak bouchon ak poliadenile epi apre saekspòte nan sitoplasm la pou yo tradwi nan pwoteyin viral. [30]. Polimeraz viris ki fèk sentèz (PA,PB1, ak PB2) ak viral NP yo enpòte nan nwayo aogmante pousantaj la nan sentèz viral-RNA, pandan y ap viral lapwoteyin manbràn HA, NA, ak M2 yo transpòte akenkòpore nan manbràn plasma a [31].

MERS-CoV ak SARS-CoV gen yon kodaj espesifikmekanis nan ki apeprè de tyè nan "viral laRNA" se tradui nan de poliprotein jeyan, pandan y apse genòm viral ki rete a transkri nan yon sèl enbrikeseri mRNA subgenomic [22]. Nan tou de pp1a akpp1ab, polyproteins kode sèz pwoteyin ki pa estriktirèl. (nsp1–nsp16) ki pote kopi viral lakonplèks transkriptaz [32]. Poliprotein yo kwokepa proteaz ki sanble ak papain (PLpro; ki koresponn ak nsp3)de proteaz, ak Te proteaz, 3C-tankou proteaz(3CLpro; ki koresponn ak nsp5). nsps re-ranje membranes ki sòti nan retikul andoplasmik ki graj(RER) nan vesik doub manbràn, nan ki latranskripsyon ak replikasyon viris yo fèt. Te egzoFonksyon ribonukleaz (ExoN) nan nsp14 se yon karakteristik iniknan coronavirus, ki bay koreksyon ankapasite nesesè pou kenbe yon gwo echèl genòm RNAsan yo pa akimile mitasyon danjere. MERS-CoVak SARS-CoV transkri 9 ak 12 subgenomic RNAsrespektivman. Tese kode kat pwoteyin estriktirèl yo,sètadi pwoteyin nan Spike (S), anvlòp (E), nukleokapsid(N),, manbràn (M), ak plizyè pwoteyin akseswar kipa patisipe nan replikasyon viral men entèfere akrepons iminitè natirèl lame a oswa ki gen fonksyon seenkoni oswa mal konprann.

Anvlòp "E" Spike glycoprotein "S" kole nan selil li yoreseptè, anjyotansin-konvèti anzim 2 (ACE2)pou SARS-CoV ak dipeptidyl peptidase 4 (DPP4) pouMERS-CoV. "Viral RNA genomic" la delivre nansitoplasm la apre fizyon manbràn, emisyon nanmanbràn selil lame oswa manbràn endosome.Te RNA devlope pou pèmèt tradiksyon de lapoliprotein, transkripsyon RNA subgenomic yo, akreplikasyon genòm viral la. Anvlòp ki lakòzglikoprotein yo prezante nan manbràn RER oswa Golgi; RNA jenomik ak pwoteyin nukleokapsid viniansanm pou fòme nukleokapsid yo. Patikil viris boujonnan lòj entèmedyè ER-Golgi (ERGIC). LaLè sa a, vesik ki gen viris fusion ak manbràn plasma apou delivre viris la [22]. 

Konsènan COVID-19 (Fig.3), yo itilize RNA jenomikkòm yon echafodaj pou tradui dirèkteman polyprotein 1a/1ab(pp1a/pp1ab), ki kode pwoteyin ki pa estriktirèl(nsps) pou fè konplèks replikasyon-transkripsyon an(RTC) nan vesik doub manbràn (DMV). Evantyèlman,se yon seri enbrike RNAs subgenomic (sgRNAs) sentèzpa RTC a nan yon mòd discontinuous de transcription. RNA mesaje subgenomic sa yo (sgRNAs)gen komen 5′-lidè ak 3′-tèminal sekans. epiAkizisyon ki vin apre ak revokasyon transcriptionnan yon lidè RNA rive nan regilasyon transcriptionsekans ki sitiye ant ankadreman lekti ouvè (ORF).GRNAs minus-bloke sa yo aji kòm yon modèl pou subgenomicpwodiksyon mRNA.

Yon genòm CoV tipik ak subgenomes gen ladan atminimòm sis ORF. Premye "ORF yo (ORF1a/b), kikonte pou apeprè de tyè nan longè total genòm,kòd pou 16 ti dòmi (nsp1-16), eksepte Gamviris macorona, ki pa gen nsp1. Gen yon−1 ankadremanchanjman ant ORF1a ak ORF1b, sa ki lakòz pwodiksyon ande polipèptid: pp1a ak pp1ab. Tese polypeptides yo trete nan 16 ti dòmi pa kode viris lachymotrypsin-like protease (3CLpro) oswa mèt proteaz(Mpro) ak youn oubyen de proteaz ki sanble ak papain. LòtORF yo sou yon tyè nan genòm nan tou pre 3′-tip kodeomwen kat gwo pwoteyin estriktirèl: (S), (M), (E), ak(N) [33]. Divès CoVs kode espesifik estriktirèl akpwoteyin akseswar, tankou pwoteyin HE, pwoteyin 3a/b,ak pwoteyin 4a/b, anplis kat debaz sa yopwoteyin estriktirèl. CoV sgRNA yo itilize pou tradui toutpwoteyin estriktirèl ak akseswar [34].

Adaptasyon viral nesesè pou switch lameak detèminan patojèn

Grip A viris pral vire hôtes Et kreye yon nouvo devlopefiliation [35]. Enfeksyon sa a, ke yo rekonèt kòm zoonotikofri yon chans pou adapte viris la ak pwochen lame a, akpandemi ki lakòz yo. Lè viris grip A antrekò a, molekil grippe HA (emagglutinin).aksepte asid sialik (N-acetylneuraminic) alantou tèt lanan selil lame a [36]. HA se yon kalite gly transmembranekoprotein kòm yon homotrimer prezante nan fèy viris la.Chak monomè konpoze de de sou-inite, HA2 akHA1. Nan rejyon an pH ba endosome, clived HA ak afusogenic HA2 fizyon domèn pye ble medyatè endosomal lamanbràn ak manbràn viral la, ki fèantre viral fò ribonukleoprotein (vRNP) nan selil lame a[37]. 

"Konplèks vRNP a gen ladan 8 yon sèl-bloke,vRNA nukleoprotein sans negatif (NP), ak RNAs pougrip-A Polymerase" (konpoze PA, PB1, ak PB2)[28]. Avèk fizyon ki vin apre, vRNP konplèks la kapabdwe libere nan sitoplasm selil la, apre sa li antrenwayo a pa transpò siksè [37]. Te nwayose kote sentèz RNA tout viris grip la prankote. Kòmanse pwosesis transkripsyon; RNA polymeraseviris mare nan trè konsève ak prèske konplemantè13 nan fen 5' fòs nikleyè a ak 12 nan fen3 'nukleotid la" uit segman. Men, polymerase laviris grip pa gen okenn aktivite nannan. Lirezime RNAs itilize 5 'kap lame pre-mRNAs mas viralsager Yon mekanis espesyal "kap rache" medyasyonPB1 ak PB2 sòti nan transkripsyon selilè pwoteyin[28]. Pwoteyin NS1 ki pa estriktirèl afekte morphogen viralesis pita nan patikil yo sik replikasyon viral. Sepandan,yo pa patikil estriktirèl viral [38].

Idantifikasyon reseptè reprezante etap inisyal la nanenfeksyon viral nan selil lame epi li se youn nan pi esansyèlfaktè nan enfeksyon viral ak patojèn [39]. Pandan ke anpil lòt hôtes- ak viris ki gen rapò ak faktè kapabtou enfliyanse efikasite nan enfeksyon ak replikasyonnan viris la nan yon lame espesifik, faktè sa yo sèlmanantre nan jwèt yon fwa viris la lye ak yon manbràn selilèreseptè [40]. Coronavirus (CoV) gen yonanvlòp, yon sèl-branche-RNA genòm ki kodekat pwoteyin manbràn, sètadi Spike, manbràn,anvlòp, ak pwoteyin nukleokapsid jan yo montre nan Fig.3 [2, 41]. Pwoteyin S yo enpòtan pou yon kon antre viralkonsènan patojèn [42]. Sou enve SARS-CoV lalope "E", yon trimeric S médiation pénétration de laviris nan selil lame yo. Li premye lyen ak reseptè lame li yo,anzim konvèti anjyotansin 2 (ACE2), akfusion lame a ak manbràn viris apre sa [43]. Yon domèn reseptè-obligatwa (RBD) bay sou "S" laSARS-CoV se ase pou lye ak gwo afiniteACE2 % 5b44]. Yon eleman enpòtan nan patojènnan SARS-CoV ak enfeksyon kwa-espès teidantifye kòm afinite obligatwa RBD/ACE2 [45]. Laeksperimantal kwa-reaktivite nan antikò anti-SARS-CoVak 2019-nCoV Spike pwoteyin, ki ta ka genyenkonsekans enpòtan pou manifakti rapid lanan antikò ak vaksen pou konbat 2019-nCoV,se poutèt sa nesesè ijan [46].

Faktè virilans nan viris pandemi yo

Faktè virulans yo konsidere kòm youn nan eleman enpòtan yoki jwe yon wòl enpòtan nan adaptasyon viris nanselil lame [47]. Konsènan grip pandemik, Haemagglutinin(HA) se yon pati nan glikoprotein sifas laviris. ak de wòl prensipal nan faz ki pi bonè nanreplikasyon viris: fizyon manbràn ak reseptè ki lye[48]. HA ki gen gwo patojèn viris grip avyè mete ankontribisyon enpòtan nan virulans. Yo anjeneral genyenyon sekans espesifik (sa vle di yon sekans asid amine debaz yonan sit la klivaj ki ede prévalence nan patojèn). [49]. Modèl sa a, byenke li pa refletenan sekans HA nan 1918. Poutan, li temontre ke yon viris reaffirming ak istwa jenetik la1918 HA repete nan yon tit siyifikativman elve nan lapoumon, ak yon gwo foul nan poumon soti nan netrofilak macrophages alveoli te lakòz gwo domaj nan poumon. Vrè viris 1918 la ak morbidite enpòtan aklanmò ki vin apre te montre rezilta menm jan an. Rezilta sa yoendike yon wòl enpòtan nan maladi viris 1918 lapou jèn HA [50]. Zòn segondè-virulans (yo) nan HApoko dekouvri. Lòt faktè santral la nanepidemi 1918 la se virulans. Yon karakteristik etranjnan pandemi 1918 la te ke anpil moun genyente mouri nan nemoni viral; viris grip viral nansistèm poumon nan moun ki enfekte anjeneral replikemal epi souvan lakòz nemoni viral ki menase lavi [51]. Nan sistèm nan poumon nan filaman ki enfekteak primat ki pa imen, nou anrejistre yon efikasreplikasyon viris 1918 la, ki te kontribye nan viralnemoni.

An konparezon, poumon yo nan bèt ki enfekte pa t 'gen yon viris H1N1 imen kontanporen, menmsi lirepwodui nan kavite nan nen yo. Se poutèt sa, nou konklike kapasite viris 1918 la pou elaji nan poumon yo seki gen rapò ak gwo virulans imen li yo [51]. Li te note touke gwo viris tit yo te baze sou jèn NP yo akpolymerase nan poumon firè ki enfekte an 1918 [52]. Jèn polymerase yo tou enpòtan nan patojèn nanak transmisyon sourit la nan fiè [53]. Sa yorezilta fòtman enplike viral RNA polymerase konplèks nantransmisyon siksè nan viris la nan respiratwa ki baaparèy epi endike ke, an konbinezon ak yon patikilyeHA, li ka ase pou pwovoke nemoni fatalpandan pandemi 1918-1919 [54]. Patojènkapab tou gen rapò ak lòt faktè viral tankou laka pandemi NA, NS1, PB1-F2, ak lòt moun an 1918.Pwoteyin viral pro-apoptotik PB1-F2 bezwen sèlman achanjman nan yon sèl asid amine nan pozisyon an 66th amelyorevirulans viris la an 1918 [51]. 1918 PB1-F2ekspresyon ankouraje patoloji poumon nan primèenfeksyon viral ak segondè bakteri [51].

Respekte kowonaviris beta (SARS, MERS, akCOVID-19), yo genyen pwoteyin E ki gen plizyèmotif aktif ant 76 ak 109 CoV-depandan aminoasid yo bay gwosè limite li yo [55]. Modifikasyon oswa repwesyonnan pwoteyin E nan diferan CoV yo te lakòz virisak diferan fenotip ak entèrelasyon etranjant viris la ak lame a ki gen ladan endiksyon estrèsak reyaksyon pwoteyin oswa chanjman nan konsantrasyon akiyon selilè akòz aktivite chanèl iyon pwoteyin E [55, 56]. Tout pratik sa yo gen yon efè enpòtan sou lapatojèn nan CoV. Anplis de sa, nan COVID-19 "S" sedefini prensipal la nan tropism selil ak Se poutèt sa interspese transmisyon CoVs, paske li mare viris la nan yon selilèreseptè ak Lè sa a, katalize antre fizyon manbrànviris la [57]. Estrikti 3D elèktron-mikwoskopinan 2019-nCoV viral S la te montre resanblans li ak laS nan lòt COV yo [57]. Karakteristik yo plis nanKonsa, lòt CoV yo ka dedwi. Viral S se yon transmembranekalite I transmembrane pwoteyin ak yon n-tèminalpeptide siyal clivable, yon gwo ak trè n-glycosylatede, yon transmembrane, ak ke sitoplasmik entegre nanyon gwoup rezidi S-kollated [57]. Ektodomèn nan genyenyo te divize an domèn S1 trè varyab antjenera yo ak domèn S2 ki pi konsève epikatalize fizyon manbràn. Opera ki obligatwa moun k ap resevwa asyon lakòz patojèn [58].

Sentòm ak manifestasyon klinik yo

Viris grip pandemi H1N1 nan ane 1918–1919ness varyasyon nan siy ak sentòm selon anpil mounfaktè tankou gravite ka yo, laj moun nan,ak sezon [59]. Maladi a twò grav, ki pa klè kòm dominenan sezon prentan vag yo anonse enkli sentòm nanaparèy respiratwa siperyè, tankou gòj fè mal, nasofaringit, ak tous, osi byen ke manifestasyon sistemiklafyèv, myalji, ak pwostrasyon (Fig.4) [60]. Epistaxiste fèt nan tou de ka grav ak grav [61]. Te doktè ki rapòte Tree mil ka nan KanFremont te note ke epistaxis te yon karakteristik komennan tout pandemi an [60]. Sa a te konsidereyon karakteristik maladi a kòm san toujou videsoti nan nen ak bouch pasyan an. Dire anan maladi modere te jeneralman limite a 72 èdtan. Tipikman, tous la pa t pwodiktif. Lafyèv te répandusjiska 104 degre F. Pafwa pwosternasyon toudenkou ak ekstrèm[62]. Youn nan definisyon pasyan an kòm "byen vit oswa prèskesan atann te sezi ak yon sans de prostration ki tekonplètman enkapab fè sa li te kapab. Te genyendetrès respiratwa siyifikatif nan pasyan ki gen maladi grav [62]. Sentòm yo enkli konsiderableman entanssyanoz, grangou nan lè a, konsyans redwi, ak difizeebulisyon nan edèm nan poumon trè pwogresif(Fig.4). Te cyanoz nan syanoz elyotwòp yo te jwenn nankèk pasyan anvan lanmò apre elyotrope fower lagwo twou san fon koulè ble oswa koulè wouj violèt. Doktè yo tou premye sonje sabouch yo ak zòrèy yo intans ble anvan konsantre sourès figi a [31]. Nan yon lèt bay doktè yon kòlèg, gen kèk ki dekri koulè a ​​kòm koulè wouj violèt-nwa ak yon sèlDoktè Scottish ki travay nan kan Deven te note sa"Gason koulè blan yo pa fasil pou distenge." Nanpigman an nòmal, yon doktè detèmine ke cyanozse akòz exudations vaste nan alveoli yo anpecheoksijenasyon apwopriye lè yon kontwòl espektrografik repetenan san pasyan an pa te jwenn [60]. De sikyatrikkondisyon ki gen rapò ak twoub respiratwa egi.Sendwòm mòtalite rapid (ARDS), ak ka fatal yo teidantifye nan bwonkononmoni. Yon bakteri segondènfeksyon ki mennen ale nan bwonkononmoni ki te koze lapifò lanmò ak nemoni, eksepte pou moun ki mouri yoan 1918 apre epidemi H1N1 [60]. Premye leukopenya te swiv pa leukocytosis bronchopneumonia [63]. Brundage ak Shanks [64], anrejistre yon medyànperyòd de 7-10 nwit soti nan kòmansman maladi a ak plizyè deaths>15 jou apre aparisyon an, ansanm aknemoni bakteri segondè, pou moun ki pi afekte yopopilasyon an.

Nan ka SARS, Lafyèv, frison, frison, myalji, sèktoksin, dispne, malèz, ak tèt fè mal se distenksyon prensipal lakarakteristik klinik SRAS [65]. Plis popilègen gòj fè mal, dyare, rinore, kè plen, vomisman,ak anfle [65]. Nan 40-70 pousan nan pasyan SARS, dlodyare te prezan. Li gen tandans rive sou 7 jouapre aparisyon maladi a [18]. De pasyan konplikated ak sitiyasyon epileptik yo te detekte nan serom aklikid serebrospinal. Pasyan granmoun aje ki enfekte ak SARS-CoVka devlope yon apeti ki ba, diminye nan byennèt jeneral, ka zo kase tonbe, ak ensètitid, men yo ka pa kapabmonte repons fyèv bay kèk granmoun aje [66]. An konparezon, enfeksyon SARS-CoV te anjeneral moderenan timoun ki poko gen 12 an. Kontrèman, enfeksyon nan granmountimoun yo te pre sa nan granmoun [67]. SARS-CoV-acEnfeksyon an te konekte ak yon to letalite 25 pousan.pandan gwosès, yon gwo ensidans nan avòtman espontane, livrezon anvan tèm, ak devlopman reta nan latimoun anndan matris ki pa gen enfeksyon SARS-CoV perinatal[18].

Adilt ki vin enfekte ak MERS-CoV kadevlope yon seri de maladi ak severite maladi, soti nanasymptomatik rive nan ti kras, modere oswa grav (Fig.4) [68]. Tan an nan enkubasyon se soti nan 2 a 14 jou. Ba-klaslafyèv, nen k ap koule, gòj fè mal, tous sèk, ak myaljika rive nan pasyan ki gen enfeksyon modere. Pasyan ki genenfeksyon grav gen nemoni egi Sendwòm nandoulè respiratwa, yon echèk ògàn konplo miltilateral, akmaladi. Anplis de sa, manm parèy mezire pneumoNia pwogresyon pa fè nòt ki kantite nan pwatrin radyografi poumonzòn nan pasyan ki gen enfeksyon grav, ki montre brid sou koupwogresyon apre apeprè sèt jou ak severitenemoni. Sentòm yo pik aprè apre apeprèkatòz jou. MERS-CoV pi gwo nan respiratwa ki pi ba yoechantiyon aparèy pase nan aparèy respiratwa anwo aechantiyon. Epitou, karakteristik ekstrapulmonè yo komen, ki gen ladan myalji. Retounen nan mwatye nan tout MERS-CoVpasyan yo, yon tyè nan moun ki malad grav, ki gen ladan vantdoulè, kè plen, vomisman, ak dyare, yo fè eksperyansblesi egi nan ren. Yon twazyèm se gastwoentestinal, akOu ka jwenn MERS-CoV nan poupou [68].

Konsènan COVID-19 fatig ak tous se myaljioswa fatig [69], sentòm ki pi souvan rapòte yo.Ekspè, maltèt, hemoptysis, ak dyare tesentòm mwens souvan [70, 71], ak plis pase mwatye nanpasyan yo, dispne devlope (Fig.4). Rezilta yo nantès san te montre ke selil blan an ak lenfopeniyo te nòmal oswa redwi [72]. Ou tipikman admèt ICUsion pwatrin imaj CT yo te bilateral, miltip lobular, akzòn konsolidasyon sou-segman [73]. Pasyan ki pa ICUdemontre bilateral tè-vè opakite ak sub-segmentalzòn konsolidasyon pa reprezantan pwatrin CTkonklizyon [74]. Etid laboratwa te jwenn ke pi plis lasentòm souvan se tous (67.7 pousan), ak lafyèv (87.9 pousan)pandan ke dyare pa komen.. 82.1 pousan nan ICU-admètpasyan rapòte lenfopeni [75].

Epidemyoloji

Degre egzak la nan morbidite pandemi ak lanmò soti nan1918 pa konnen paske grip pa diferan delòt maladi respiratwa san konfimasyon laboratwa [76]. Echantiyon otopsi yo analize se sitou poumontisi nan lanmò yo ki te mouri nan otòn nan1918 [77]. Genyen tou ki manke detay epidemyolojik.Te fu pa t 'yon maladi rapòte oswa maladi kontwoleanvan pandemi an nan nenpòt piblik pwovens oswa federalòganizasyon sante. Apre lanmò pandemi an te vin tounenaparan nan otòn 1918, Anplis de sa, kominote yote kòmanse gen fòs fizik pou anrejistre ka yogrip [78]. Men, anpil ka evite fè rapò seryeak/oswa rapò alè. Nan piblik Ameriken anHealth Journal nan janvye 1919, editè a te ekri nanplizyè ka ke done yo te enkonplè ak twonpepaske "demann pou entèvansyon an te tèlman fò, satrè kèk te vle konsantre sou rechèch nan tan kap vini an[60]. Rapòte depi nan mitan dizwityèm syèk la,pandemi enpòtan yo te fèt ant 10 ak40 ane. Nan sa yo, pandemi an nan "Fu Panyòl" nan 1918se te pi move a nan mond lan, touye 20-40 milyon oswa plismoun (figi.5) [79].

An 2002 yon epidemi SARS soti nan Guangdong nanLachin deklanche nimewo-yon gwo maladi enfeksyon annan vennyèm syèk la, ak 916 lanmò pami plis pase8098 pasyan nan 29 peyi. Dis ane pita, 2254 laboratwa-rapòteka MERS-CoV te deklare pa laOMS, ak 800 lanmò nan 27 peyi, soti nan 2012 a 16septanm 2018 [80] (Fig.5). Siyifikativman, plis pase katrevenpousan nan etid resan nan viroloji ak jenetik sa aenfeksyon te demontre ke tou de MERS-CoV akBaton SARS ta ka potansyèl rezèvwa natirèl. nan konfimeka SARS, 22 pousan te travayè sante nanLachin ak plis pase 40 pousan te travayè sante nanKanada [81]. Menm jan an tou, MERS transmisyon nosocomialte nan Mwayen Oryan ak nan Kore di. Ka yo rapòtenan Mwayen Oryan an ak Afrik Dinò te tout kontribyeepidemi yo nan lòt peyi yo ak transmisyon yoakòz vwayaj entènasyonal. Tou de SARS ak MERSkontribye nan sante piblik masiv ak ekonomik

epidemi [80].

Faktè lame ki gen rapò ak morbidite pandemiak varyasyon mòtalite

Repons iminitè ak imunopatoloji

Selil Dendritik (DCs) siyifikativman kontribye nan natirèliminite epi li ka kòmanse gwo kantite chemokinak sitokin [82]. Selil sa yo ka deplase nan lenfoyid latisi ki soti nan tisi periferik pou aktive pop laulilasyon nan selil T [83]. Lòt bò, kle a pouiminite kont enfeksyon viral se selil T adaptasyon yo[84]; CD4plisSelil T fasilite antikò espesifik viris lapwodiksyon pa aktivasyon T-depandan nan selil B [85]. "CD8plisSelil T yo" se poutan cytotoxik, touye viris yo[86]. 

Repons iminitè ki fèt nan moman grip la kapabdwe defini kòm entèaktif ant sekresyon mukozal yoak viryon, enfeksyon selil epitelyal, ak aktivasyon annan lòt kalite rezidan nan epithelium la oswa sub-epikouch thelial [87]. Ki enplike selil lenfoyid "nan natirèl",makrofaj rezidan yo, ak selil dendritik (ki gen ladanmakrofaj alveolè) [87]. Apre yo fin rekrite san annan sit enfeksyon yo, lòt tipoloji selil tankou poly-morlekosit fonukleyè ak monosit pran aksyon [88]. Chak kalite selil montre yon seri diferan nan òf, yo kapabsansibilize prezans viris la epi pèmèt pwoteksyon espesyalfonksyon.

Anplis de sa, reseptè yo sitiye estratejikman nanplizyè eleman subselilè tankou manbràn selilè,endosomes, sitosol, ak mitokondri [89]. Sa pèmètlame a monte defans pwepare pou anvayi apatojèn epi pran tropism li yo, fòm entraselilè,ak estrateji repwodiksyon an kont [90]. Pou fuak lòt enfeksyon, Se poutèt sa, repons natirèl pouvwadwe fasilman divize an modil, chak nan yoenplike nan kalite selil espesifik, reseptè, molekil nandefèktè yo, ak konpatiman intraselilè. Laeleman nan modil grip la fèmen (1) solvapwoteyin ekstraselilè ki gen likid kòporèl; (2)sistèm entèferon an; (3) diferan kalite sitokinak chemokin ki kapab òkestre yon repons natirèl;(4) makrofaj ak netrofil fagositoz; (5) dendritikprezantasyon antijèn selilè [91].

Nan ka enfeksyon SARS, Kòm natirèl la akrepons iminitè akeri ede kontwòl viris yoak maladi modere, dysregulation cytokine, cyto viralsentòm patik, ACE 2 regilasyon nan poumon, iregilyerepons iminitè, ak pwosesis otoiminitèmennen nan yon maladi pi grav ak lanmò evantyèlman, lapwogresyon nan SARS ka lye ak selil-medyatèiminite soti nan T-helper (T1) ak enflamatwarepons ipè natirèl [92]. 

Amelyorasyon enpòtan nan "T1 ak enflamatwasitokin (interferon-g [IFN-g], entèleukin-1 [IL-1],IL-6, ak IL-12), ansanm ak yon ogmantasyon siyifikatif nanchemokines tankou T1 chemokine, IFN-g, IL-10 inducible,(IP-10) chemokin netrofil, ak pwoteyin monosit-1atraksyon chemokin yo te obsève sou de semènapre aparisyon maladi a nan yon etid rechèch ki fètnan 20 granmoun ki enfekte ak SARS-CoV [18].

Mekanis repons iminitè yo ki te koze pa MERSEnfeksyon CoV ak estrateji evazyon iminitè genyenpa te konplètman eksplore ankò. Nan enterè patikilye,MERS-CoV te evolye estrateji kontwòl iminite natirèlepi anpeche oswa bloke chemen pwodiksyon IFN yo [93]. Konpetans sa a ka sibstansyèlman responsab pounivo segondè to lanmò pasyan MERS-CoV, patikilyèmanmoun ki gen iminitè konpwomèt. Yon fwa viris late rekonèt kòm Toll-like Receptors (TLRs), younnan de molekil yo adaptè diferan se rekrite swaMyD88 (Myeloid Diferans Prensipal Repons 88) oswaToll / Interleukin-1 Reseptè-(TIR-) ki genyen domènAdapter-Inducing Interferon- (TRIF). Molekil yoaktive tou chemen MAPK ak NF-ŚB ki ankourajedevlopman nan retade pro-enflamatwaak IFN yo"[93].

Pandan enfeksyon COVID-19 ni fèt ak adaptasyonselil iminitè yo patisipe sinèrjetik nan anti-viral larepons. Pousantaj lenfosit ak ti gwoup Tselil ki aji yon wòl enpòtan nan reglemante iminitè arepons diferan ak potansyèl mekanis patolojik viraldepann sou kalite viris la. Yon ogmantasyon konsiderabnan netrofil yo, lekosit, ak netrofil-lenfositrapò (NLR) te wè nan ka grav nan COVID-19konpare ak ka modere [96]. lenfopeni enpòtan,ki endike yon pwoblèm nan sistèm iminitè a,rive nan pifò pasyan ki gen COVID-19, espesyalman nanmoun ki grav [97]. Se poutèt sa, li parèt ke lekositak netrofil yo ka ranfòse tanpèt cytokine (CS)lòt pase lenfosit COVID-19 yo.Travay sot pase yo te diminye kantite total lenfosit yoak selil T nan pasyan ki gen enfeksyon SARS-CoV [94]. Enfeksyon SARS-CoV-2 ka lakòzmaladi iminitè disregulasyon pa afekte selil T lasous-ansanm [95–97]. Yo obsève soulajman selil T siyifikatifnan COVID-19 epi li pi pwononse nan ka grav.Nan pasyan COVID-19, nivo selil yo (CD3plis, CD8plis), cytotoxik suppressor ak ede selil T (CD4plis, CD3plis), ak selil T regilasyon yo pi ba pase nivo nòmal yo. Nankontras, selil T k ap ede yo ak selil T regilasyon yo konsiderablemanpi ba nan pasyan grav pase nan pasyan ki pa gravjan yo montre nan Fig.6 [98]. Selil T regilasyon yo konnen yo yeresponsab pou kenbe omeyostazi iminitè pa siprimeaktivasyon an, pwopagasyon, ak pro-enkantatwafonksyon pifò lenfosit, ki gen ladan selil NK, Tselil CDplis4, CD selil Tplis8, ak selil B (Fig.6) [99]. Epitou,pousantaj nan selil T asistan nayif anplifye.

Kontrèman, pousantaj selil T asistan memwaak CD28plisSelil T kitotoksik yo diminye nanselil COVID-19 grav [100]. Te balans ant laSelil T nayif ak selil T memwa yo fondamantalrepons iminitè efikas la. Anplis selil T, yon rediksyonnan selil NK ak selil B yo obsève nan COVID-19 [101]. An jeneral, rezilta sa yo endike SARS-CoV-2 indika ke SARS-CoV-2 responsab pou mis iminitèrègleman ak endiksyon nan sitokin aberan akrepons chemokine [102], ak chanjman nan lenfo asougwoup sit, tout sa ki ka mennen nan tanpèt sitokinak plis domaj tisi [103]. Twòp enflamatwarepons ak yon karakteristik nan koze tanpèt sitokinmaladi grav ak vin pi mal pronostik COVID-19[104].

Laj

Laj yon moun ki afekte jwe yon wòl prensipal nan idantifyerisk pou yo mouri pandan grip 1918 latrapan. An jeneral, lè grip sezonye lanmòto yo trase kòm yon fonksyon de laj popilasyon an,yon "U" te fòme koub jwenn, ak nivo ki pi wo amòtalite yo obsève pami jèn yo ak granmoun aje yo [6]. Okontrè, epidemi pandemi (nan diferan degre) sekarakterize pa yon chanjman nan letalite nan direksyon ki pi pitigwoup yo. Sa a te patikilyèman make pandan 1918 lapandemi lè jèn adilt (15-30 ane) jeneralman te genyenyon to mòtalite wo ke yon koub mòtalite "W" te pwodwi [6]. Pou SARS, Moun ki gen tout laj yo te enfekte, aklaj medyàn te mwens pase karannsenk ane. Swen Santetravayè yo reprezante 22 pousan nan tout ka nan Hong Kong ak22.8 pousan nan Guangdong. Nan Kanada ak Singapore, pousantaj lanan travayè swen sante ki afekte yo te pi wo, nan 43 pousanak 41 pousan, respektivman. Distribisyon laj ak sèks nanSARS nan Hong Kong se jan sa a: 61.7 pousan nan pasyan yoki poko gen 45 ane, 21.2 pousan gen ant 45 ak 64 aneki gen laj, ak rès yo gen plis pase 64 an. Onz(8.14 pousan ) nan 135 ka kominote bonè ki pa gen litory nan kontak ak SARS pasyan yo te kalite zoonotik.Pousantaj letalite nan Hong Kong ogmante ak laj tankou nan lòtrejyon mondyal: 14.7 pousan pami moun ki poko gen 44, 21.4 pousanant 45 ak 64, ak 63.9 pousan sou 64. Eksperyans soti nanHong Kong ak lòt zòn sijere ke lanmò yolye ak maladi ko-egziste nan gwoup laj ki pi ansyen an(>64 ane) [105].

Mande plis:

Imèl:wallence.suen@wecistanche.com

Whatsapp/Tel: plis 86 15292862950